Μια βραδιά με μελτέμι σε αιγαιοπελαγίτικο σινεμά

του Γιάννη Βαθυά 

Παρακολουθώντας στο γραφικό Σινέ Αυλή το ντοκιμαντέρ «Η Άνδρος του Λευτέρη Βογιατζή»

Καθώς κατηφόριζα προς το Σινέ Αυλή, το μελτέμι είχε αναλάβει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της βραδιάς. Από εκείνα τα αιγαιοπελαγίτικα μελτέμια που τα ακούς, τα βλέπεις και υπενθυμίζουν ότι το καλοκαίρι στις Κυκλάδες, είναι αίσθηση.

Το Σινέ Αυλή έμοιαζε να περιμένει υπομονετικά τους θεατές του. Κάθε φορά που περνώ την είσοδό του, έχω την ίδια σκέψη. Είναι ο θερινός κινηματογράφος που όλοι έχουμε στο μυαλό μας. Δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο από έναν λευκό καμβά, λίγες καρέκλες, τον φεγγαρόλουστο ουρανό και ανθρώπους που πιστεύουν ότι ο πολιτισμός αξίζει να υπηρετείται με συνέπεια. Γιατί αυτό είναι το μεγάλο κεφάλαιο του χώρου. Είναι η αγάπη εκείνων που τον διατηρούν ζωντανό και τον κάνουν κάθε καλοκαίρι σημείο συνάντησης ανθρώπων που αναζητούν την εμπειρία σε μια κινηματογραφική προβολή.

Η προβολή της Τετάρτης ήταν από αυτές τις βραδιές.
Το ντοκιμαντέρ «Η Άνδρος του Λευτέρη Βογιατζή» του Ηλία Γιαννακάκη κάνει κάτι δύσκολο. Αναζητά τον άνθρωπο πίσω από τον δημιουργό και τη σχέση του με την Άνδρο. Μια σχέση ουσιαστική, βαθιά, βιωματική.

Παρακολουθώντας ένιωσα ότι γνώριζα τον Λευτέρη Βογιατζή και ανακάλυπτα ταυτόχρονα μια άλλη πλευρά του νησιού. Την Άνδρο που δεν αποτυπώνεται στους ταξιδιωτικούς οδηγούς, αλλά στους ανθρώπους που την αγάπησαν και άφησαν πάνω ένα κομμάτι της ψυχής τους.

Η σκηνοθετική ματιά του Ηλία Γιαννακάκη είναι διακριτική και ανθρώπινη. Δεν βιάζεται να συγκινήσει. Αφήνει τις εικόνες, τις αφηγήσεις και τις σιωπές να κάνουν τη δουλειά τους. Και τελικά τα καταφέρνει. Γιατί η συγκίνηση προκύπτει από την αλήθεια.

Έφυγα από την προβολή γνωρίζοντας περισσότερα. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο κέρδος ενός καλού ντοκιμαντέρ. Σε κάνει να βλέπεις διαφορετικά πρόσωπα και τόπους που νόμιζες πως ήδη γνώριζες. 

Και όταν, μαζί με τη γνώση, έρχεται και η συγκίνηση, ιδίως όταν ακούσαμε δια ζώσης τις περιγραφές της επίσης συγκινημένης συζύγου του, της  Ειρήνης Λεβίδη (τρίτη φωτογραφία) τότε ο κινηματογράφος έχει πετύχει τον σκοπό του.

Δεν μπορώ όμως να μην σταθώ και σε κάτι ακόμη. Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ αποτελεί παραγωγή του Διεθνούς Φεστιβάλ Άνδρου λέει πολλά για τη φυσιογνωμία του θεσμού. Δεν αρκείται να φιλοξενεί σημαντικές παραγωγές. Παράγει πολιτισμό. Δημιουργεί έργα που θα μείνουν ως πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον του νησιού.

Και αυτή η βραδιά ήταν ακόμη μία απόδειξη της σταθερής ποιότητας του Διεθνούς Φεστιβάλ Άνδρου. Ενός φεστιβάλ που εδώ και χρόνια έχει ακολουθήσει τον δύσκολο δρόμο με τις προσεγμένες επιλογές, τις παραγωγές με περιεχόμενο και τις εκδηλώσεις που αφήνουν αποτύπωμα.

Βγαίνοντας από το Σινέ Αυλή, το μελτέμι συνέχιζε να φυσά με την ίδια ένταση. Μόνο που τώρα έμοιαζε να κουβαλά μαζί του τις εικόνες του Λευτέρη Βογιατζή, τις σιωπές του ντοκιμαντέρ και τη βεβαιότητα ότι υπάρχουν ακόμη καλοκαιρινές κινηματογραφικές βραδιές που δεν τελειώνουν με τους τίτλους τέλους. Συνεχίζουν να σε συνοδεύουν στον δρόμο της επιστροφής, σαν μια ήσυχη υπενθύμιση ότι ο πολιτισμός, όταν γίνεται με αγάπη και ποιότητα, έχει τη δύναμη να μένει μέσα μας πολύ περισσότερο από όσο διαρκεί μια προβολή.