Πέμπτη 11 Αυγούστου 2022

Ο καραμπουζουκλής Κρέοντας-Μπισμπίκης

Για την Αντιγόνη του Σοφοκλή και… των Άγριων Μελισσών, τα «είπαμε» στο θέμα «Ρεπορτάζ πασαρέλας στην Επίδαυρο». Είναι η παράσταση της δεκαετίας από πλευράς εισπράξεων και μαζί ένα κοσμικό γεγονός για επίδειξη στιλιστικών επιλογών πολλών γνωστών κυριών που τα συναφή σάιτ τις περιέγραψαν με πνεύμα πασαρέλας. Η σοφόκλεια τραγωδία, από τα κορυφαία και πλέον δημοφιλή έργα αρχαίου δράματος, απέτυχε καλλιτεχνικά, έστω και αν σκηνοθετήθηκε από έναν δημιουργό, τον Λιθουανό Τσέζαρις Γκραουζίνις, που έχει στο ενεργητικό του εξαιρετικές παραστάσεις, αλλά στην Αντιγόνη απέτυχε. Το εκρηκτικό ενδιαφέρον του κοινού –που ως συνήθως στη Επίδαυρο σχεδόν πάντα αποθεώνει– και η πληρότητα 100% του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου επί δυο ημέρες δεν οφείλεται τόσο στον Σοφοκλή, όσο στον Κρέοντα-Μπισμπίκη, στην Αντιγόνη-Τρίγγου και στην Ισμήνη-Μιχαλάκη. Για τον πρώτο και για την τρίτη η εκτιμήσεις πολλών κριτικών ήταν απολύτως αρνητική, ενώ για τη δεύτερη γράφτηκαν και θετικά πράγματα.

Όμως έρχεται η κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα στο lifo.gr (μιας κριτικού με βαρύνουσα γνώμη, ιδιαίτερες θεατρικές γνώσεις, αλλά αρκετές φορές με ακραία αυστηρή θέση) να στοχεύσει με την κριτική της τους περισσότερους συντελεστές. Για την Αντιγόνη του Σοφοκλή συνοψίζει σε δυο παραγράφους την τεράστια απήχηση που είχε παγκοσμίως, σε πολλές εποχές. Στη μία από αυτές τις αναφορές γράφει:

{Έχει (η Αντιγόνη) φυλακιστεί με τον Νέλσονα Μαντέλα και άλλους μαύρους πολιτικούς κρατουμένους στη διαβόητη Νήσο Ρόμπεν της Νοτίου Αφρικής. Έχει γίνει ίνδαλμα του φεμινιστικού κινήματος, στην Ιταλία του χίλια εννιακόσια εβδομήντα. Αγωνίστηκε για τους νεκρούς του απελευθερωτικού πολέμου του Μπαγκλαντές, εκείνους που η κυβέρνηση άφησε άταφους να σαπίσουν στα χωράφια και στα ποτάμια της χώρας. Ύψωσε το ανάστημά της ενάντια στον Πατριωτικό Νόμο των ΗΠΑ, όταν ο τελευταίος αύξησε επικίνδυνα –αλλά πάντοτε νόμιμα– το δικαίωμα της κυβέρνησης να κατασκοπεύει τους πολίτες της. Πολέμησε με τους αδελφούς της αντάρτες ενάντια στους δικτάτορες της Λατινικής Αμερικής. Αφηγήθηκε την ιστορία των εβδομήντα χιλιάδων ανδρών, γυναικών και παιδιών που χάθηκαν στον τελευταίο εμφύλιο του Περού. Ήταν παρούσα στις διαδηλώσεις εναντίον της ρατσιστικής αστυνομικής βίας που σκότωσε τον Μάικλ Μπράουν, στο Φέργκιουσον του Μιζούρι}. 

Και συγκρίνοντας όλα τα παραπάνω με την Αντιγόνη του σολντ άουτ, σημειώνει: {Κι αν όλα αυτά συνέβησαν ανά την υφήλιο, σε παραστάσεις (ή σε ταινίες) της τελευταίας πεντηκονταετίας, στην Ελλάδα του 2022, στο σημαντικότερο φεστιβάλ της χώρας, το μόνο που κλήθηκε η σοφόκλεια ηρωίδα να κάνει ήταν να πιάσει καβγάδες με τον καραμπουζουκλή Κρέοντα}.

Μερακλωμένος 

Πώς συστήθηκε, κατά τη Λουίζα Αρκουμανέα, η Αντιγόνη του Σαββατοκύριακου με την εισπρακτική επιτυχία; Ως {ένα κοριτσάκι που κράδαινε όλο πείσμα τις μικρές γροθιές του στον αέρα, επιμένοντας να αυθαδιάζει και να αψηφά τις διαταγές του «τυράννου», όσο κι αν εκείνος περιδιάβαινε μερακλωμένος την ορχήστρα, βάζοντας τα χέρια στις τσέπες (ή στη μέση), φωνάζοντας, και απειλώντας να ρίξει, άμα λάχει, κανένα χαστούκι στα θρασύτατα θηλυκά που τολμούσαν να του αντιμιλήσουν. Ούτε καν αυτό, στην πραγματικότητα: γιατί για να υπάρξει έστω αυτό, θα προϋπέθετε κάποια υποτυπώδη σύγκρουση μεταξύ των κεντρικών ηρώων. Αλλά φευ. Αμφιβάλλω αν οι δύο ηθοποιοί «συναντήθηκαν» ποτέ πάνω στη σκηνή, αντιπαρατέθηκαν, για μια στιγμή τουλάχιστον, επί της ουσίας και όχι μέσα από τερτίπια, απευθυνόμενος ο καθένας στο κοινό του, υιοθετώντας τον ίδιο, μονότονο, ισοπεδωτικό τονισμό και το ίδιο ύφος από την αρχή ως το τέλος της παράστασης. «Ανδροπρεπείς» χειρονομίες του συρμού ο ένας, κοριτσίστικα «χεράκια» η άλλη».}

Και συμπληρώνει: {‘Η Αντιγόνη της Έλλης Τρίγγου, μια ευπρεπής κοπέλα «από σπίτι», με πιασμένα μαλλάκια και δαντελένιο γιακαδάκι, ήταν τόσο αέρινη, η εκφορά του λόγου της τόσο παιδική, ώστε δεν απέκτησε την παραμικρή υπόσταση. Δεν την «ακούσαμε» ποτέ. Ως εκ τούτου, παίζοντας δίχως αντίπαλο, στην αρένα επικράτησε αβίαστα ο φωνακλάς Κρέων-Μπισμπίκης και το Ρεσιτάλ του Μάγκα. «Λαίδη» εναντίον «Αλήτη», σημειώσατε «2»}.

Η άποψη της κριτικού για την παράσταση συνοψίζεται στο απόσπασμα που ακολουθεί: {Ένα πρόχειρα σκηνοθετημένο μελόδραμα με «καλά», «αριστοκρατικά» κορίτσια, «κακά», «λαϊκά» αγόρια, και τους τσακωμούς μιας ρεμπέτικης κομπανίας, την ημέρα που επίκειται επίσημη εμφάνισή της σε γαμήλια δεξίωση με χιλιάδες καλεσμένους, δηλαδή εμάς.}

** Η φωτογραφία είναι μία από τις πέντε που εικονογραφούν το θέμα στο lifo.gr