Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2021

Ο Τριβιζάς και ο πυρπολητής του

{...} Η μαγεία του Τριβιζά ξεκινάει από τη γλώσσα. Οχι τόσο στις ρίμες και τις παρηχήσεις, όσο στην επινοητικότητα με την οποία πλάθει λέξεις και ονόματα. Αυτή η ασυγκράτητη ονοματοποιία φαίνεται να μιμείται την εκφραστική αυθαιρεσία των παιδιών που, μην έχοντας ακόμη εμπεδώσει τους κανόνες της γλώσσας, τους καταπατούν δημιουργικά φτιάχνοντας δικά τους λεκτικά υβρίδια.Η ωμεγαλομανία και τα ωμεγαλακτομπούρεκα του τυραννικού Ωμέγα· τα κακαμαράκια και οι πορτοκακάδες της μάγισσας Φρικαντέλας· το Αβγατηγανιστάν και το Πιπερού· οι ντορεμηλιές και οι νεραϊδονεραντζιές είναι γλωσσικές αντανακλάσεις του νηπιακού θάμβους απέναντι στον κόσμο, του οποίου τα πράγματα μόλις που έχουν αρχίσει να αντιστοιχούν σε ονόματα. Σε αυτόν τον ανατέλλοντα κόσμο τίποτε δεν είναι ακόμη όπως λέγεται – και τίποτε ακόμη δεν λέγεται όπως είναι.

Το γλωσσικό –όπως λέμε μαγικό– φίλτρο του Τριβιζά είναι μόνο το όργανο. Επιστρατεύεται για να γεννήσει ένα μυθικό σύμπαν του οποίου τα όντα –όπως και τα ονόματα– δεν υπακούουν στα αναμενόμενα σχήματα. Οι καλοί είναι και κακοί.

Τα καλά λυκάκια τα κυνηγάει το ύπουλο, κακό γουρούνι, που στο τέλος (σπόιλερ!) το μεταμορφώνει σε καλό η ευωδία των λουλουδιών. Η πριγκίπισσα μεταμορφώνεται η ίδια σε βατραχίνα για χάρη του βατράχου που ήταν σκέτος βάτραχος. Και το τέλος δεν είναι πάντα ρόδινο: Η κακομαθημένη πριγκίπισσα, αφού έχει απορρίψει εκατό πρίγκιπες, ξεμένει με τον γιο του κηπουρού. Η Φιφή και η Φωφώ, οι λαίμαργες φάλαινες, αφού έχουν φάει τους ωκεανούς, καταλήγουν νηστικές.

Τα παραμύθια του Τριβιζά παριστάνουν έτσι έναν κόσμο ανεξάντλητης αισθητικής και ηθικής ποικιλίας. Δείχνουν, χωρίς να διδάσκουν, ότι η πάστα των όντων είναι εύπλαστη. Μεταμορφώσιμη. Οι άνθρωποι δεν είναι μπετόν. Πλάθονται. Ο κόσμος δεν είναι δεδομένος. Είναι ό,τι τον κάνεις.

Πού είναι, λοιπόν, το περίεργο; Μέσα στον φανατισμό του, ο εμπρηστής διάλεξε σωστά. Διάλεξε να κάψει ένα μάθημα ελευθερίας. Εναν αγωγό διαπαιδαγώγησης που δεν σου σερβίρει έτοιμο το νόημα, αλλά σε εξασκεί για να το αλιεύσεις μόνος μέσα από τα πελάγη της αμφιβολίας {...}

**Απόσπασμα από κείμενο του Μιχάλη Τσιντσίνη στις «Απόψεις» της Καθημερινής. Ολόκληρο εδώ