Πέμπτη 7 Οκτωβρίου 2021

Μια πολιτική δολοφονία στη «Λεωφόρο με τις πιπεριές» της Αθήνας

του Γιάννη Ράγκου* 

Στη λεωφόρο Αμαλίας, που «ακουμπά» στην Πύλη του Αδριανού και στον Εθνικό Κήπο, διαπράχθηκε το 1944 ένα εμβληματικό έγκλημα της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας. Συμπωματικά, ελάχιστα μέτρα μακρύτερα από το σημείο της δολοφονίας, η Ελλάς στεφανώνει ευγνωμονούσα τον λόρδο Βύρωνα

Η λεωφόρος Αμαλίας συνδέει τον χώρο του Ολυμπιείου και της Πύλης του Αδριανού με την πλατεία Συντάγματος (και αντίστροφα). Διαμορφώθηκε το

1886, ως χώρος περιπάτου των Αθηναίων που συνδεόταν και με την παρακολούθηση της αλλαγής της ανακτορικής φρουράς. Φυτεμένη με δέντρα πιπεριάς, είχε αρχικά την ονομασία «Λεωφόρος με τις πιπεριές» ή εν συντομία «Πιπεριές» ή «Δεντροστοιχία». Παράλληλα, λόγω της προνομιακής θέσης της, τον 19ο αιώνα αρκετοί επιφανείς Αθηναίοι έκτισαν εδώ τα μέγαρά τους, κάποια από τα οποία σώζονται μέχρι σήμερα. Το 1895, στη συμβολή με την οδό βασιλίσσης Όλγας, τοποθετήθηκε το γλυπτικό σύμπλεγμα «Η Ελλάς τον Βύρωνα», που απεικονίζει τον Άγγλο ποιητή και φιλέλληνα να στεφανώνεται από την Ελλάδα με ένα κλαδί φοίνικα.

Λίγο μετά τις 9:30 το πρωί της Τρίτης 1 Φεβρουαρίου 1944, ο 23χρονος φοιτητής Νομικής, Κίτσος Μαλτέζος, βγήκε από το σπίτι του στη λεωφόρο Συγγρού 8 και ανηφόρισε προς τη λεωφόρο Αμαλίας, δίπλα στον ειδυλλιακό κήπο του Ζαππείου. Δηλωμένη πρόθεσή του: να επιβιβαστεί στο τραμ 12 (γραμμή Ακαδημία-Παγκράτι και αργότερα Κυψέλη-Παγκράτι, από όπου η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ) με κατεύθυνση το Πολυτεχνείο. Έχοντας μόλις περάσει το άγαλμα του στεφανωμένου Βύρωνα προς το Σύνταγμα, άκουσε μια φωνή να τον καλεί και είδε τέσσερα άτομα να τον πλησιάζουν βιαστικά. Προτού προλάβει να αντιδράσει δέχτηκε δύο (ή, κατ’ άλλες πηγές, περισσότερους) πυροβολισμούς, πέφτοντας νεκρός στο πεζοδρόμιο. Αμέσως μετά, τα τρία μέλη της ομάδας των δραστών έτρεξαν προς την Πλάκα και το τέταρτο προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Ο Μαλτέζος καταγόταν από αστική οικογένεια της Αθήνας και ήταν απόγονος του στρατηγού Ιωάννη Μακρυγιάννη —το σπίτι του ανήκε στο οικόπεδο Μακρυγιάννη και σήμερα σώζεται εγκαταλελειμμένο. Χαρακτηριζόταν από πνευματική καλλιέργεια, ήταν χαρισματική προσωπικότητα και διέθετε ηγετικές ικανότητες. Το 1938 εντάχθηκε στη μεταξική Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΟΝ), ενώ στις αρχές του 1942 έγινε μέλος της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδος (ΟΚΝΕ). Εντούτοις, λίγους μήνες αργότερα, αποχώρησε και το καλοκαίρι του 1943 συμμετείχε στη δημιουργία του Εθνικού Συνδέσμου Ανωτάτων Σχολών (ΕΣΑΣ), φοιτητικής οργάνωσης με αντικομουνιστική και ταυτόχρονα αντιδεξιά πολιτική γραμμή {...}

Διαβάστε εδώ, στο ipolizei.gr, και στο ένθετο «Η πατριδογνωσία του αίματος» τη συνέχεια μιας πολιτικής δολοφονίας της Κατοχής, στην καρδιά της Αθήνας. Μαζί θα βρείτε και άλλες ιστορίες που δημοσιεύτηκαν παλαιότερα στο ίδιο ένθετο. Στο κείμενο της συγκεκριμένης ιστορίας ο τίτλος είναι «Λεωφ. Αμαλίας & Βασ. Όλγας: Μια (πολιτική) δολοφονία της Κατοχής». 

* Ο Γιάννης Ράγκος (1966) είναι ανεξάρτητος (freelance) δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίες εκδόσεις του: το αστυνομικό μυθιστόρημα Μυρίζει αίμα (Καστανιώτης, 2019) και το κόμικ Ληστές (Polaris, 2020) σε σενάριο δικό του και σχέδια Γιώργου Γούση.