Παρασκευή, 12 Φεβρουαρίου 2021

Απειλούν οι ξένες λέξεις τη γλώσσα μας; Η γίδα δεν κουτσαίνει απ’ τ’ αυτί...

(...) Η γλώσσα είναι μια εξαιρετικά αφομοιωτική διαδικασία. Χρησιμοποιεί όσες και όποιες λέξεις χρειάζεται -και για όσο τις χρειάζεται, για να επικοινωνούν οι άνθρωποι. Παντοδύναμη επ’ αυτού, βεβαίως, η υποδόρια και καταλυτική –ενδεχομένως, παρά πάσα δεοντολογία– λαϊκή παρέμβαση για την καθιέρωση των γλωσσικών ιδιωμάτων που Παραβλέπουν οι πολέμιοι των γλωσσικών δανείων ότι υπήρξαν εποχές, όπου η ελληνική γλώσσα υπήρξε εξαιρετικά ετεροβαρής στη σχέση της με τα ξένα δάνεια, ως ποσοστό του λεξιλογίου της, χωρίς να πάθει κάποια ανεπανόρθωτη ζημιά. 

Σκέφτεται κανείς, π.χ., τι διεργασίες μεσολάβησαν ώστε η πάμπλουτη ελληνική να δώσει τόσο χώρο στην τουρκική γλώσσα. Πόσες λέξεις της τελευταίας δεν επικράτησαν ολοκληρωτικά των αντιστοίχων ελληνικών! Μια πρόχειρη περιήγηση στο λεξικό το πιστοποιεί: μερεμέτι, αγιάζι, κέφι, σεφτές, ρουσφέτι, σχάρα, κουσούρι, σοκάκι, χαμαλίκι, παζάρι, χατίρι, ρεζίλι, σαματάς, σόι, χουβαρντάς, βερεσέ, καζάνι, καπάκι… 

Κι ακόμα, αν μπορείτε να το φανταστείτε; Όπως γραφεί ο Ζ. Λορεντζάτος, λέξεις όπως αυτές: δάφνη, ελαία, θάλασσα, κυπάρισσος, νήσος, σύκον, που ονοματίζουν κατ’ εξοχήν ελληνικά πράγματα- την Ελλάδα, θα έλεγε κανείς - δεν είναι λέξεις ελληνικές!

Για να μπούμε στο θέμα, το ζήτημα, κατά μια ισχυρότατη άποψη, δεν είναι η ελληνοποίηση ξενικών εκφράσεων. Το  ζητούμενο είναι "η αποκατάσταση του γλωσσικού αισθητηρίου των Ελλήνων", που τόσο έχει αλλοιωθεί. 

Όπως έχει καταγραφεί από υπέρτερες και αρμοδιότερες εμού γραφίδες, είναι η πρώτη φορά στη μακραίωνη ιστορία της, που η ελληνική γλώσσα βρίσκεται σε κρίση. Κι αυτό γιατί δεν έχει τί να πει. Γιατί εμείς δεν έχουμε τί να πούμε. Η όποια παράδοση συνεχούς πρωτογενούς σκέψης ατονεί σταδιακά έως νεκρώσεως. Η κάθε λογής ελίτ της χώρας μαθαίνει, σκέφτεται, διαπαιδαγωγείται πλέον αγγλοσαξονικά στο εξωτερικό. Το χειρότερο; "καθρεπτίζεται σε υπερατλαντικούς καθρέπτες ώστε να μην αναγνωρίζει (...)

** Απόσπασμα από άρθρο του Γιώργου Ι. Κωστούλα στο capital.gr. Τίτλος του: «Απειλούν οι ξένες λέξεις τη γλώσσα μας;  Ελάτε τώρα… Η γίδα δεν κουτσαίνει απ’ τ’ αυτί». Ολόκληρο εδώ.