Πέμπτη, 7 Νοεμβρίου 2019

Ένα λάθος κρεμασμένο στα περίπτερα

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕ ΛΑΘΟΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ ΠΟΥ ΒΓΑΖΕΙ ΜΑΤΙ (ΛΟΓΩ ΜΕΓΕΘΟΥΣ)

Νομίζαμε ότι στις αρχές της δεκαετίας του '80, όταν καταργήθηκε το πολυτονικό και καθιερώθηκε το μονοτονικό, γλιτώσαμε για πάντα από τα ενοχλητικά «σημαδάκια» πάνω από τις λέξεις: οξείες, βαρείες (που σχεδόν είχαν αυτοκαταργηθεί), ψιλές και δασείες τέλος! Αλλά όχι ακριβώς. Το μονοτονικό είναι πολύ απλούστερο από το «μακρό προ
βραχέος περισπάται» ή από το «ένα, έξι, επτά και τα παράγωγα αυτών δασύνονται», αλλά και εκείνο έχει κάποιους κανόνες –ελάχιστους μεν, αλλά κανόνες! Ένας από αυτούς η χρήση του «τονικού σημαδιού» στα «πώς» και «πού», τα οποία παίρνουν τόνο όταν ρωτούν (αυτό είναι λίγο πολύ γνωστό,, αλλά ακόμα και κάποιες φορές που δεν χρησιμοποιούνται σε ευθείες ή πλάγιες ερωτήσεις. Δηλαδή: «περιμένω πώς και πώς», «έρχεται πού και πού», «εγώ θα σου δείξει πώς θα πας εκεί», «πρέπει να ξέρεις έως πού θα προχωρήσεις», «είναι ανάγκη να γνωρίζεις πώς θα συμπεριφέρεσαι».

Δεν είναι πολύ δύσκολο να το καταλάβουμε, αλλά να που πολλοί δεν κάνουν χρήση του τονισμένου «πού» και «πώς», ακόμα και εκείνοι που έχουν τη γλώσσα επαγγελματικό εργαλείο. Όπως το «πως» σε πρωτοσέλιδο τίτλο βασικού θέματος εφημερίδας το οποίο μπήκε άτονο, ενώ θα έπρεπε να έχει τόνο. Και έτσι, κρεμασμένο (σαν καταδίκη!) στα περίπτερα μιας πόλης, θα περάσει ολόκληρη τη μέρα, το καημένο.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ 1: Να το πούμε σαν τυφλοσούρτη κάτι που ισχύει σε γενικές γραμμές. Το «πως» που μπορεί να αντικατασταθεί από το «ότι» δεν θέλει τόνο, τα άλλα θέλουν. «Θα σου πω πως (ότι) μου έχεις σπάσει τα νεύρα με τα μαργαριτάρια σου», «Άκουσα πως (ότι) δεν θα έρθει», «Εκείνος που (ο οποίος) θα ακούσει το όνομά του να σηκωθεί», «Αυτοί που (οι οποίοι) έρχονται είναι καλοδεχούμενοι».
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ 2: Το ερωτηματικό «τι» ΔΕΝ παίρνει τόνο, μην μπερδεύεστε/μπερδευόμαστε. 
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ 3: Η άγνοια βασικών κανόνων της γλώσσας συγχωρείται λιγότερο (έως καθόλου) όταν πρόκειται για δημοσιογράφους. Πάντως, για τη συγκεκριμένη εφημερίδα η γενική εντύπωσή μας που έχουμε αποκομίσει, από όσα βλέπουμε, είναι ότι δεν έχει γλωσσική ανεπάρκεια. Προφανώς, το συγκεκριμένο λάθος (που είναι σύνηθες) αποτελεί παρόραμα, που χτυπάει περισσότερο πολύ λόγω θέσης και μεγάλου γράμματος... 

(Η σελίδα του Harddog στο facebook είναι εδώ για «Μου αρέσει», αν φυσικά σας αρέσει, ή για «Ακολουθήστε»)