Κυριακή, 21 Ιουλίου 2019

Ο σεισμός στο «Μετά τον σεισμό» του Χαρούκι Μουρακάμι

Το «ξύπνημα της Πάρνηθας» (για να ξανακοιμηθεί, καθησυχάζουν οι σεισμολόγοι), φέρνει στο μυαλό σκέψεις που έχουμε κάνει για το φαινόμενο: την αδυναμία να το αντιμετωπίσουμε την ώρα που εκδηλώνεται, την ανασφάλεια μέσα στο καταφύγιό μας, το σπίτι μας, τον κλονισμό των σταθερών κάτω από τα πόδια μας, την αδυναμία πρόβλεψης, την αίσθηση της κατάρρευσης  που μας διαπερνάει για δευτερόλεπτα. Θυμήθηκα ένα
απόσπασμα από το «Μετά τον σεισμό» (σελίδα 123 της έκδοσης του 2009 από την Ωκεανίδα), μια σειρά έξι εξαιρετικών διηγημάτων του μεγάλου Ιάπωνα Χαρούκι Μουρακάμι. Γράφτηκαν με αφορμή τον καταστροφικό σεισμό στο Κόμπε, το 1995. Δεν περιγράφουν τον σεισμό, ούτε αναφέρονται όλα σε αυτόν. Είναι ιστορίες που εκτυλίσσονται σε διάφορες περιοχές στα τελευταία χρόνια του περασμένου αιώνα. Πρόκειται για συγγραφικές τομές σε ανθρώπινες ψυχές με τη θαυμάσια τεχνική του Μουρακάμι.

Σε ένα από τα διηγήματα, η Σατσούκι, γιατρός ενδοκρινολόγος, από τις αυθεντίες στην έρευνα για τον θυρεοειδή αδένα, ταξιδεύει στην Μπανγκόκ για ένα διεθνές ιατρικό συνέδριο. Ο Νίμιτ, ο ευγενικός, τυπικός, άψογος σε ντύσιμο και συμπεριφορά, σοφέρ τής αρχοντικής Μερσεντές που της είχαν διαθέσει, συζητάει μαζί της στο ταξίδι από την Μπάνγκογκ σε μια άλλη περιοχή της Ταϊλάνδης. «Είχατε κάποιο δικός σας στο Κόμπε», τη ρώτησε. «Όχι», του απάντησε. Αλλά ήταν ψέματα. Εκεί ζούσε ο πρώην άντρας της που τον μισούσε. Ένας από τους λόγους, ήταν επειδή δεν την άφηνε να βάζει τζαζ μουσική, που λάτρευε, στο μεγάλο στερεοφωνικό του σπιτιού τους! Της επέτρεπε μόνο όπερα. Ο Νίμιτ τής ανέφερε τις σκέψεις του για τον σεισμό:

«Παράξενα και μυστηριώδη πράγματα όμως οι σεισμοί –δεν είν' έτσι; Θεωρούμε δεδομένο ότι η γη κάτω από τα πόδια μας είναι στέρεα κι ακίνητη. Λέμε μάλιστα για τους ανθρώπους, "αυτός είναι προσγειωμένος" ή "πατάει γερά στη γη". Και ξαφνικά μια μέρα βλέπουμε ότι αυτό δεν είν' αλήθεια. Η γη, τα βράχια, που υποτίθεται πως είναι τόσο συμπαγή, απ' τη μια στιγμή στην άλλη γίνονται μαλακά σαν πολτός. Το άκουσα στις ειδήσεις στην τηλεόραση: "ρευστοποίηση" το λένε, νομίζω. Ευτυχώς, εδώ στην Ταϊλάνδη σπάνια έχουμε σεισμούς». 
» Νανουρισμένη στο πίσω κάθισμα η Σατσούκι έκλεισε τα μάτια και συγκεντρώθηκε στο παίξιμο του Erroll Garner. Ναι, σκέφτηκε, εκείνος ζούσε στο Κόμπε. Εύχομαι να τον είχε κάνει λιώμα κάτι μεγάλο και βαρύ. Ή να τον κατάπιε η ρευστοποιημένη γη. Τόσα χρόνια, μόνο αυτό ήθελα».