Παρασκευή, 8 Φεβρουαρίου 2019

Ο γύρος του κόσμου με τρένο...

...ΣΤΟ ΜΑΚΡΙΝΟ ΜΕΛΛΟΝ

Ποιο είναι τα παλαιότερο μεταφορικό μέσον στην ιστορία του ανθρώπου; Υποθέτω, χωρίς να το έχω ψάξει, δίχως θεωρητική κατάρτιση και δίχως καμιά σκευή γνώσεων για το θέμα, είναι το πλεούμενο –οποιασδήποτε μορφής πλεούμενο. Ένας κορμός δέντρου λόγου χάρη που διαπεραίωνε
τον επιβάτη από τη μια όχθη στην απέναντι ή από τη μια μεριά του δάσους στην άλλη. Μπορεί να κάνω βαρύτατο λάθος στην πληροφορία, μην την πάρετε τοις μετρητοίς. Το θέμα είναι άλλο: ποιο μεταφορικό μέσον με γοητεύει. Χωρίς δεύτερες σκέψεις: το τρένο! Ίσως επειδή από πολύ μικρός, από τότε που άρχισα να περπατάω, έκανα συχνές οικογενειακές σιδηροδρομικές βόλτες ώς την «άκρη της γης», που για εμένα ήταν η Χαλκίδα των μυστηρίων με την αστάθεια των νερών της (που τόσο πολύ με εξέφραζε ως χαρακτήρα) και με την οποία με ενώνουν δεσμοί αίματος και παιδικής αγάπης.

Αυτά σε αντίθεση  με όσα πρεσβεύει (και έχουν δημοσιευτεί σε τούτο το μπλογκ, μαζί με άλλες σκέψεις της) η καλή μου φίλη και συνάδελφος, η Μαρία Δεδούση, που έγραφε: «Εγώ δεν τα συμπαθούσα ποτέ τα τρένα, δεν φταίει ο Γαβράς βέβαια. Ο Γαβράς τεράστιος, εγώ τον αγαπώ πολύ. Φταίει μάλλον η σταθερή τροχιά τους, η νομοτέλεια της διαδρομής τους. Η αδυναμία τους να παρεκκλίνουν της πορείας τους, είτε επειδή χρειάζεται είτε επειδή το θέλουν. Σκέφτομαι τους ανθρώπους στις ευρωπαϊκές πόλεις που χρησιμοποιούν κατά χιλιάδες τα τρένα κάθε πρωί για να πάνε στη δουλειά τους και κάθε μεσημέρι για να πάνε σπίτια τους. Σκέφτομαι με τρόμο σχεδόν ότι κάθε μέρα για ατελείωτα χρόνια βλέπουν τα ίδια ακριβώς πράγματα να περνούν από μπροστά τους».

Για εμένα το τρένο (και το πλοίο κατά δεύτερο λόγο) αποτελεί το μέσον τού ταξιδιού που δεν είναι απλή διεκπεραίωση. Που έχει κοινωνικότητα, δεν γίνεται ούτε στις απρόσωπες εθνικές οδούς ούτε με το πλοίο στο απέραντο γαλάζιο της θάλασσας ή με το αεροπλάνο στο ατελεύτητο του ουρανού. Διασχίζεις χωριά, καλλιέργειες, περνάς από σπίτια, από συνοικισμούς, δάση, γέφυρες, βλέπεις ζώα, αυλές, μπουγάδες απλωμένες και λίγο μετά ποταμούς και λαγκάδια. Αλλάζεις περιοχές που τις άκουγες κάθε βράδυ στα δελτία καιρού της τηλεόρασης, παίρνεις μια σύντομη φευγαλέα γεύση τοπικών πολιτισμών από το είδος των κτισμάτων τους, από τα παραπήγματα που βλέπεις ή από τα γραφικά οικοδομικά πατροπαράδοτα κτίρια, κρίνεις και συγκρίνεις επίπεδα από την καθαριότητα των περιοχών ή από την εικόνα των παλιών σκουριασμένων λαμαρινοκατασκευών, των εγκαταλελειμμένων άχρηστων γεωργικών εργαλείων ή, ακόμα, ολόκληρων φορτηγών. Με το τρένο το μάτι έχει διαρκώς νέες παραστάσεις, το μυαλό εικόνες, η καρδιά απλωσιά και η ψυχή απεραντοσύνη.

Νομίζω –δεν είμαι δογματικός για να το πω με βεβαιότητα, αλλά αυτό πιστεύω– δεν υπάρχει καλύτερος συμβολισμός τής έννοιας «ταξίδι» από μια φωτογραφία που εικονίζει τις σιδηροδρομικές γραμμές καθώς χάνονται στον ορίζοντα, στο βάθος του απέραντου. Μια εικόνα που αποτυπώνει τη χωρίς τέλος διαδρομή.

Ακόμα το τρένο είναι το πιο κοινωνικό μέσον. Στις ώρες του ταξιδιού, γνωρίζεις ανθρώπους, ανταλλάσσεις πληροφορίες για τη ζωή σε άλλες πόλεις, ακούς πράγματα για πρώτη φορά, αντίθετα με τις σταθερές σου παρέες όπου η επανάληψη μπορεί να οδηγήσει σε βαρεμάρα –ή ακόμα και σε κατάθλιψη!– όταν ο φίλος δεν ανανεώνει καθόλου το θεματολόγιό του και οι συζητήσεις μαζί του είναι ένας κύκλος επαναλήψεων που περιστρέφεται, μια λούπα ήχων φθαρμένων που γυρίζει και την ακούς ξανά και ξανά.

Φαντάζομαι, ότι μετά από χιλιάδες χρόνια (μήπως εκατοντάδες;) ο άνθρωπος θα γεφυρώσει τις ηπείρους με αερογέφυρες που θα στηρίζονται σε κάποιες πανίσχυρες, ανεύρετες ακόμα, ακτίνες φωτός ή σε ριπές αστρικών ανέμων που θα ανακαλύψει σε άλλον πλανήτη ο επιστήμονας του μακρινού μέλλοντος. Και με αυτές τις αερογέφυρες θα σχηματίζεται ένα τεράστιο δίκτυο οδικών αρτηριών και σιδηροδρομικών γραμμών. Τότε δεν θα μοιάζει καν μαγικός –κάτι σύνηθες θα είναι για την εποχή– ο γύρος του κόσμου με ένα τρένο. Πώς να λέγεται αυτό το ταξίδι; Δεν μπορείς να τον πεις περίπλου της Γης. Περιτρένιση μήπως; Σιδηρόγυρο ίσως; Ας το αφήσω για τότε. Ελπίζω να υπάρχει ο Μπαμπινιώτης του 3.000 μ.Χ. ή του 5.000 μ.Χ. για να βρει την κατάλληλη λέξη. #σκέψεις

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Βέβαια σήμερα έχουν αλλάξει πολλά από τα παλιά σιδηροδρομικά ταξίδια, με τους μουτζούρηδες, τις πόστες, τις ταχίες, τα βαγόνια με τα πολύ ψηλά σκαλοπάτια, φτιαγμένα λες για αλπινιστές, την ολίγη ή πολλή βρωμούλα τους μετά από τις πρώτες ώρες ταξιδιού –γραφική και αυτή–, τις συχνές πολύωρες καθυστερήσεις, τον καπνό που ερχόταν από την ατμομηχανή και περνούσε από τα παράθυρά των βαγονιών για να τον δεις και να τον μυρίσεις, τα έτοιμα ψημένα καλαμάκια σουβλάκια που προμηθευόσουν σε κάποιους σταθμούς, στο Σχηματάρι κυρίως (Οινόη σήμερα) σκυμμένος από το παράθυρο (άνοιγε τότε) και με τον σβέλτο πωλητή από κάτω να αδειάζει τον ταβλά. Άλλαξε και η κοινωνικότητα του κουπέ με τις «θέσεις πούλμαν» που προστέθηκαν σε κάποια βαγόνια. Λιγόστεψαν (αλλά δε έλειψαν τελείως) οι συζητήσεις και σε αυτές τις θέσεις του κουπέ. Είναι οι οθόνες, βλέπεις. Σκύβεις μέσα τους και φεύγεις ολόκληρος, κολυμπάς με μακροβούτια στο Διαδίκτυο όταν το τοπίο είναι αδιάφορο ή όταν δεν ενδιαφέρεσαι να βλέπεις.#Σκέψεις

@ Η σελίδα του Harddog στο facebook, για όσους αρέσει το μπλογκ, ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ