Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2019

Η απόγνωση μιας Γυναίκας του Θεάτρου

Η Άννα Κοκκίνου είναι ηθοποιός-εργάτρια. Εργάτρια του Θεάτρου, εννοώ. Έτυχε να τη γνωρίζω από χρόνια, από τότε που φοιτούσε στη Σχολή Κατσέλη. Τη γνωρίζω εξ «αντανακλάσεως», από σπόντα –δεν ξέρω καν αν με θυμάται. Από τότε έχω μάθει και έχω ακούσει πολλές φορές για το θέατρο που έφτιαξε μετά βασάνων στου Μακρυγιάννη, τη Σφενδόνη. Ξέρω ότι το
κρατάει ζωντανό ματώνοντας η ίδια. Με προσωπικές στερήσεις, με τρεξίματα, με βοήθεια φίλων. Η Άννα είναι από τους ανθρώπους που αφιερώνονται. Που βγάζουν την καρδιά τους και τη στύβουν για να ποτίσουν αυτό που είναι στόχος. Εδώ και δεκαετίες έχει αφιερωθεί στο Θέατρο και στο θέατρό της που τώρα κινδυνεύει να χάσει. Το έφτιαξε παραλαμβάνοντας ένα ρημάδι και επένδυσε πάνω σε αυτό ψυχή και ύλη.

Πούλησε το σπίτι της για να το κάνει και μετά ξεπούλησε την ψυχική της ηρεμία για να το κρατήσει. Αλλά οι σκληροί νόμοι της αγοράς την αποπέμπουν από αυτό που είναι μαζί τόπος δουλειάς και τόπος διαμονής της. Σπίτι της κυριολεκτικά, όχι μεταφορικά, αφού κάποια φορά χρειάστηκε να ζήσει εκεί, φυσικά για οικονομικούς λόγους.

Η Άννα Κοκκίνου μπροστά στην απόγνωση της απώλειας στέλνει ανοικτή επιστολή στον πρωθυπουργό. Ένα κείμενο-σπαραγμό. Με πολύ συναίσθημα αλλά και πολλή λογική. «Φυσικά ξέρω ότι αυτός είναι ο νόμος της αγοράς. Αλλά ξέρω επίσης ότι αυτό είναι ΑΔΙΚΟ», γράφει και ομολογεί: «Συσσωρεύτηκαν μισθοί, έξοδα – μιαν εποχή έφτασα να κοιμάμαι μέσα στο θέατρο. Και τώρα, μου κάνουν έξωση από το θέατρο που έχτισα, επειδή χρωστάω συσσωρευμένα ενοίκια!»

Υπάρχει λύση; Η αγορά θέλει τα λεφτά της, το κράτος είναι με την οικονομική θηλιά στο λαιμό, μαικήνες και αν υπάρχουν τους πάγωσε η κρίση. Δεν υπάρχει πρόταση από εδώ. Υπάρχει, όμως, χώρος (όπως σε πολλούς άλλους διαδικτυακούς τόπους) για την επιστολή της Άννας Κοκκίνου -σε πολύ καλά Ελληνικά, μάλιστα. Μια επιστολή που συγκινεί. Και προβληματίζει γι' αυτούς που δίνονται και αφιερώνονται σε σκοπούς και στόχους.

Δ.Β.

Η επιστολή

Aξιότιμε Κύριε Πρωθυπουργέ,

Σας γράφω αυτή την ανοιχτή επιστολή ως έσχατο μέσο, για να αποφευχθεί μια τεράστια αδικία κι ένα σκάνδαλο.

Ίσως έχετε ακουστά το Θέατρο Σφενδόνη – το μικρό, πανέμορφο θέατρο στου Μακρυγιάννη. Ανέβηκαν εκεί σπουδαίες παραστάσεις, που ορισμένες άλλαξαν την ιστορία του ελληνικού θεάτρου, με κορυφαία τον Βιζυηνό.

Αυτό το θέατρο ήταν μια γκρεμισμένη αποθήκη χωρίς στέγη. Ήταν ένα ξεχασμένο γκρέμι που ανήκε στο ίδρυμα Κουτλίδη – ένα χωράφι με τσουκνίδες.
Το είδα τυχαία, σχεδόν τριάντα χρόνια πριν, ένα χειμώνα του 1990.

Προς μεγάλη τους έκπληξη, τους πρότεινα να μου το νοικιάσουν, για να φτιάξω ένα θέατρο.

Για το σκοπό αυτό, πούλησα το μοναδικό μου σπίτι και κινητοποίησα όλη την πνευματική Αθήνα. Συστάθηκε μια μη κερδοσκοπική εταιρεία και συνέδραμαν όλοι, με δουλειά και χρήματα, για να συγκεντρωθεί το υπέρογκο ποσό που χρειαζόταν.

Φτιάχτηκε αυτό το θέατρο: ένα κόσμημα. Και φροντίσαμε να το τιμήσουμε με παραστάσεις ανάλογες.

Ήμασταν ακόμα τότε ιδεαλιστές και η εποχή μάς ευνοούσε. Έδωσα ό,τι είχα και δεν είχα – κυριολεκτικά. Και στον ενθουσιασμό μου ή στην άγνοιά μου, υπέγραψα ιδιαιτέρως επαχθείς όρους (προσαύξηση 20% ανά διετία), που έγιναν επαχθέστεροι όταν ήρθε η κρίση.

Αν και υπήρχε ήδη εδώ και 3 χρόνια μελέτη από εκτιμητή του Υπουργείου Οικονομικών για μείωση του ενοικίου, αυτή η μείωση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Συσσωρεύτηκαν μισθοί, έξοδα – μιαν εποχή έφτασα να κοιμάμαι μέσα στο θέατρο.

Και τώρα, μου κάνουν έξωση από το θέατρο που έχτισα, επειδή χρωστάω συσσωρευμένα ενοίκια! Την ερχόμενη Τρίτη, στις 19 του μηνός, κρίνεται στα δικαστήρια η τύχη του – και η δική μου.

Φυσικά ξέρω ότι αυτός είναι ο νόμος της αγοράς. Αλλά ξέρω επίσης ότι αυτό είναι ΑΔΙΚΟ. Και ξέρω ότι τα πνευματικά Ιδρύματα, και κυρίως το Κράτος, υπάρχουν για να προάγουν το Καλό και το Δίκαιο. Ιδίως σε περιπτώσεις σαν τη δική μου, που ούτε πλούτισα ούτε εκμεταλλεύτηκα το θέατρο αυτό και την Τέχνη μου φτηνά και υπολογιστικά. Δεν έχω μετά από δεκαετίες στο θέατρο το παραμικρό περιουσιακό στοιχείο.

Κύριε Πρωθυπουργέ, φροντίσατε ώστε οι άνθρωποι να μη χάσουν την πρώτη τους κατοικία. Εγώ σε ποιό σπίτι να πάω; Εγώ, αυτό το σπίτι έχτισα — βρήκα την κατάλληλη λιθοδομή, τα τέλεια δοκάρια, τα γερά μπετά, την κυρτή στέγη – πέτρα, πέτρα.

Δεν θέλουν να μου πάρουν το χωράφι με τις τσουκνίδες που είδα ένα απόγευμα κάτω από βροχή. Θέλουν το πλήρες, πανέμορφο θέατρο που το έχτισα με άπειρο κόπο, πολύ χρήμα και αυτοθυσία.

Αυτή η κατάφωρη αδικία που στηρίζεται στη σκληρότητα της αγοράς, αλλά σε κανένα πνευματικό δίκαιο, είναι στο χέρι σας να σταματήσει, ώστε να βρούμε μια λύση βιώσιμη, να πάμε παρακάτω – κι όχι να στέκομαι στα δικαστήρια, λες κι είμαι μια περαστική που είδε τη Σφενδόνη και τη νοίκιασε, σαν ένας πανούργος επιχειρηματίας.

Αυτό το θέατρο το έχτισα εγώ! Και νομίζω προσέφερα κάτι καλό στην πόλη.

Δεν είναι όλα εμπόριο στην Τέχνη. Είμαι σίγουρη ότι κατά βάθος όλοι το ξέρουν.
Το ξέρετε κι εσείς.

Και σας ζητώ να μου συμπαρασταθείτε, μαζί με τους ανθρώπους της καλλιτεχνικής και πνευματικής Αθήνας, που προσυπογράφουν αυτή την ανοιχτή επιστολή ώστε να μη σιωπήσει για πάντα το Θέατρο Σφενδόνη.

Μετά τιμής
Άννα Κοκκίνου

*** Στην Άννα Κοκκίνου συμπαραστάθηκαν πολλοί αναγνωρίσιμοι και μη. Εμείς επιλέξαμε ένα κείμενο του Άρη Σκιαδόπουλου και ένα της Ζωής Ρηγοπούλου. Και τα δύο δημοσιεύτηκαν στο fb.

Η Ζωή Ρηγοπούλου για τη Σφενδόνη 

Βεβαίως και υπέγραψα για να σωθεί το θέατρο Σφενδόνη. Όχι μόνο γιατί ξέρω και εκτιμώ την δουλειά της Άννας Κοκκίνου. Όχι μόνο γιατί όταν μπήκα εγώ στη σχολή Κατσέλη, το όνομα της Άννας ήταν στο στόμα του δασκάλου ολημερίς για το σπουδαίο ταλέντο της. Αλλά και-κυρίως-γιατί δεν πρέπει να κλείνουν θέατρα. Διάβαζα τις προάλλες ένα κείμενο για τα θέατρα που έχουν κλείσει. Το Καλουτά, το Μινώα, το Μετροπόλιταν, το Παρκ, το Αμφιθέατρο, το Αναλυτή… Και τα σχόλια από κάτω ήταν του τύπου Ε, καλά, έφυγαν αυτά τα παλιά, ήρθαν άλλα καλύτερα. Και ένιωσα κάπως όπως φαντάζομαι ότι αισθάνεται κάποιος που χάνει την υπερήλικη μητέρα του και ο άλλος του λέει: Ε, καλά, είχε γεράσει, τι περίμενες;

Ο Άρης Σκιαδόπουλος για τη Σφενδόνη

Κυρίως στα χρόνια της Μελίνας μοιράστηκαν άδειες για να χτιστούν θέατρα σε διάφορες τοποθεσίες στην θέση παλιών ερειπίων. Όσοι/ες ήταν τότε στα κόλπα άδραξαν την ευκαιρία. Έτσι ξεφύτρωσαν μικρές ευέλικτες θεατρικές επιχειρήσεις. Κάποιες απ’ αυτές τίμησαν την αποστολή τους.
Η Άννα Κοκκίνου αποτελεί ξεχωριστή και ιδιαίτερη περίπτωση στο χώρο του θεάτρου. Κάθε εμφάνιση της στο σανίδι αποτελεί σημαντικό γεγονός. Δεν είναι… ξεπέτα.
Εκεί λοιπόν, στου Μακρυγιάννη, επέλεξε την θεατρική της στέγη αναστηλώνοντας ένα ερείπιο που το ’καμε θέατρο. Τη "Σφενδονη". Σ’ αυτό τον χώρο ανέβασε εξαιρετικές παραστάσεις υψηλής ποιότητας. Κι εκεί επιμένει κοντά είκοσι χρόνια θαρρώ να υπηρετεί με συνέπεια κι αυταπάρνηση το θέατρο.
Η Κοκκίνου δεν ανήκει στις γνωστές περιπτώσεις άλλων, ονόματα δεν λέμε, που τσέπωσαν δάνειο αγύριστο και χαριστικό. Και που η σχέση τους με το θέατρο είναι στην καλλίτερη περίπτωση μια μπίζνα.
Η Κόκκινου πήρε ερείπιο κι έκαμε θέατρο. Κι είναι γνωστό τοις πάσι ότι ειδικά το ποιοτικό θέατρο συχνάκις μπαίνει μέσα. Από την άλλη, δεν πήρε κανένα χαριστικό δάνειο. Πληρώνει νοίκι. Μέρα μπαίνει μέρα βγαίνει πρέπει να σκάει τα φράγκα. Και να που ήρθε η ώρα ο ιδιοκτήτης να της κοινοποιήσει έξωση! Κι όταν κοινοποιείς έξωση σε θέατρο δεν διαφέρει από το να ξεπιστώνεις ένα σκολειό. Πολύ περισσότερο αν είσαι κρατικό ίδρυμα. Είναι σαν να στέλνεις κατά διόλου μια κυψέλη Πολιτισμού.
Ειδικά για την Κοκκίνου δεν έχεις να κάμεις με κάθε ηθοποιό της σειράς απ’ αυτές που σουλατσάρουν στα κάθε λογής σήριαλ και κάμουν ότι μπορούν για το μεροκάματο. Η Άννα Κοκκίνου υπηρετεί το θέατρο και μόνο αυτό. Κάτω λοιπόν τα χέρια από την "Σφενδονη".

** Οι υπογραφές συμπαράστασης την ώρα που ανεβαίνει αυτό το κείμενο πλησιάζουν τις 5.000. Αν θέλετε να υπογράψετε πατήστε ΕΔΩ.

@ Η σελίδα του Harddog στο facebook, για όσους αρέσει το μπλογκ, ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ