Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Ένα χρώμα διχάζει την Ισπανία

Η είδηση θα μπορούσε να περάσει στα ψιλά, ή ίσως να δημοσιευτεί εκεί που οι εφημερίδες και οι ιστοσελίδες είτε γράφουν τα παραλειπόμενά τους, είτε επιδιώκουν να κάνουν δημόσιες σχέσεις με εταιρείες αθλητικών ειδών: Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Ισπανίας παρουσίασε επίσημα το βράδυ της Δευτέρας , σε συνεργασία με την Adidas, τις εμφανίσεις με τις οποίες θα παρουσιαστεί το επόμενο καλοκαίρι
στο Μουντιάλ της Ρωσίας. Κάπου εδώ, όμως, αρχίζουν τα… παρατράγουδα: Η επίσημη τελετή της παρουσίασης, που θα γινόταν το μεσημέρι της Τρίτης, τυπικά αναβλήθηκε και στην ουσία ματαιώθηκε, διότι ακόμα δεν έχει γίνει γνωστό το πότε θα γίνει. Οι αντιδράσεις που ξεσήκωσε η είδηση ξεπερνούν κατά πολύ αυτό που είχαν στο μυαλό τους οι υπεύθυνοι της ισπανικής ομοσπονδίας και έχουν φτάσει στο όριο του… εθνικού διχασμού! Σε μια χώρα όπου η φωτιά τριγυρίζει καιρό τώρα το μπαρούτι, όπως η Ισπανία, ακόμα και τέτοιες λεπτομέρειες αποκτούν τεράστια σημασία. Και η αιτία είναι μια μπλε κάθετη ρίγα στην παραδοσιακή κόκκινη φανέλα των «φούριας ρόχας».
Μπλε σκούρο ή ανοιχτό; Τόσο ανοιχτό, που να μοιάζει με γαλάζιο ή με μωβ; Για κάποιους αυτό είναι επουσιώδες. Όταν, όμως, η κάθε απόχρωση κουβαλάει και μια ιστορία πίσω της, οφείλει κανείς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός…

Ναι, αλλά ποιο μπλε, της φρανκικής δεξιάς;
Στην σημαία της Ισπανίας που γνωρίζουμε, μπλε χρώμα δεν υπάρχει. Τα βασικά χρώματα είναι το κόκκινο και το κίτρινο. Πλην όμως το μπλε χρώμα ήταν από την αρχή σχεδόν της παρουσίας της εθνικής ομάδας της Ισπανίας παρόν στην εμφάνισή της. Ναι, αλλά… ποιο μπλε; Το σκούρο, που έχει ταυτιστεί μ’ έναν συγκεκριμένο πολιτικό χώρο, αυτόν την φρανκικής δεξιάς.
Το καθεστώς του Φράνκο κυριάρχησε στην Ισπανία στα τέλη της δεκαετίας του 1930. Από το 1939 ως το 1947 η βασική φανέλα της Ισπανίας δεν ήταν η «κλασική» κόκκινη που γνωρίζουμε σήμερα, αλλά η σκούρα μπλε, με ασορτί σορτσάκι ή λευκό και κατάμαυρες κάλτσες! Μόνο μετά το 1947 καθιερώθηκε η κόκκινη φανέλα, το σορτσάκι όμως παρέμεινε μπλε σκούρο. Και διατηρήθηκε, με κάποιες ελαφρότατες διαφοροποιήσεις στην απόχρωση, σταθερό ως το 2013. Έκανε διάλειμμα για δύο χρόνια, όταν (και) η Ισπανία πήγε στις μονόχρωμες εμφανίσεις (όλα κόκκινα ή όλα λευκά) και επανήλθε το 2015.

Η σημειολογία της ρίγας! 
Η Adidas θέλησε να αναβιώσει μια από τις πιο αγαπημένες εμφανίσεις, αυτή της περιόδου 1993-95. Και τότε η φανέλα είχε κάθετες οδοντωτές ρίγες, όπως αυτή που παρουσιάστηκε τη Δευτέρα. Με τη διαφορά πως σ’ εκείνη τη φανέλα οι κίτρινες ρίγες ήταν δύο (σε αυτήν μόνο μία) και η μπλε ρίγα ήταν σκούρα, όπως αυτή στο σορτσάκι. Στις νέες εμφανίσεις η ρίγα είναι πιο ανοιχτή από το χρώμα του σορτς, κι αυτό έχει προκαλέσει τεράστια συζήτηση, όσον αφορά τη σημειολογία του πράγματος…

Το ανοιχτό μπλε χρώμα, μαζί με το κίτρινο και το μπλε, ταυτίζονται με τα εθνικά χρώματα της… Καταλωνίας! Πολλοί έσπευσαν να τονίσουν ότι αυτό το σχέδιο αποτελεί μια… παραχώρηση της ισπανικής ομοσπονδίας προς τους καταλανικής καταγωγής ποδοσφαιριστές που θα την εκπροσωπήσουν στο Μουντιάλ, έτσι ώστε να αισθανθούν την ομάδα περισσότερο δική τους. Μια τέτοια κίνηση, πάντως, τη στιγμή που οι μισοί Καταλανοί υπουργοί βρίσκονται στη φυλακή και οι άλλοι μισοί βρίσκονται στο Βέλγιο και περιμένουν την έκδοσή τους για να δικαστούν, θα μπορούσε να θεωρηθεί μέχρι και… ανταρσία στην έννομη τάξη του κράτους.

Μήπως το χρώμα κρύβει κάτι βαθύτερο; Πολλοί υποστηρίζουν ότι η απόχρωση μοιάζει περισσότερο προς το μωβ χρώμα, το οποίο υπήρχε στην τρίχρωμη σημαία της Δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας, την περίοδο 1931-1939! Την περίοδο εκείνη είχε καταργηθεί η μοναρχία στην Ισπανία και η δημοκρατική κυβέρνηση αποφάσισε να προσθέσει στα «παραδοσιακά» κόκκινα και κίτρινα χρώματα των βασιλείων της Αραγωνίας και της Καστίλης το μωβ, το οποίο εκπροσωπούσε το βασίλειο της Λεόν, για μεγαλύτερη αντιπροσώπευση.

Ένας από τους λίγους που πανηγύρισαν 
Στην πορεία, βέβαια, το μωβ (το οποίο εξαφανίστηκε από τη σημαία όταν κυριάρχησε ο Φράνκο και παλινορθώθηκε η μοναρχία) έμεινε να συμβολίζει τη… δημοκρατία! Γι’ αυτό και είναι παρόν σε πολλές σημαίες και εμβλήματα αριστερών και αντιμοναρχικών οργανώσεων και κομμάτων! Έτσι εξηγείται και το ότι ο ηγέτης των Ποδέμος Πάμπλο Ιγκλέσιας ήταν από τους λίγους που πανηγύρισαν (με σχόλιο στο Twitter) μετά την ανακοίνωση της νέας εμφάνισης…

Στην Adidas, βέβαια, λένε ότι απλά ήθελαν να δημιουργήσουν κάτι καινούργιο βασισμένο στο παλιό του 1994 και πειραματίστηκαν με τα χρώματα. Δεν πείθουν, βέβαια, δεδομένου ότι η σημειολογία ειδικά στις εθνικές εμφανίσεις είναι πάντα παρούσα και οτιδήποτε υπάρχει πάνω τους έχει το λόγο του να υπάρχει.

Αργύρης Παγαρτάνης
(Δημοσιεύτηκε στη Live Sport της Πέμπτης, 9 Νοεμβρίου)