Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2017

«Το περιστατικό του σιδηρολοστού»

ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΜΕ ΕΝΑ ΑΣΤΕΙΟ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗ, ΙΑΧΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑΖΙ ΚΑΙ ΜΙΑ ΠΡΑΞΗ ΑΚΡΑΙΑΣ ΒΙΑΣ

Η χθεσινή  27η Σεπτεμβρίου είχε ξεχωριστή θέση στην ιστορία της Αούστρια Βιέννης. Η αντίπαλος της ΑΕΚ στο Γιουρόπα Λιγκ βίωσε μια από τις χειρότερες στιγμές χουλιγκανισμού στο σύγχρονο ποδόσφαιρο για την πιο… ειρωνική αιτία που θα μπορούσε να φανταστεί ανθρώπινος νους.

Άμστερνταμ, στάδιο «Ντε Μέερ», 27 Σεπτεμβρίου 1989. Η εικόνα του πανύψηλου διεθνή γκολκίπερ της Αούστρια Φραντς Βόλφαρτ να σφαδάζει στο έδαφος, χτυπημένος στην πλάτη από έναν σιδηρολοστό, κόβει την ανάσα. Ο Βόλφαρτ, που σήμερα ανήκει στο τεχνικό τιμ της Αούστρια ως προπονητής τερματοφυλάκων, υπερασπιζόταν την εστία της ομάδας του στο εκτός έδρας ματς με τον Άγιαξ για τον πρώτο γύρο του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ της περιόδου 1989-90. Η Αούστρια είχε νικήσει στο πρώτο ματς 1-0, ο Άγιαξ ισοφάρισε τη σειρά, αλλά οι Αυστριακοί είχαν ισοφαρίσει σε 1-1 στην παράταση και χρειάζονταν απλώς να μην δεχτούν δύο γκολ στο αγωνιστικό τέταρτο που απέμενε για να πανηγυρίσουν μια μεγάλη πρόκριση.

Ο Βόλφαρτ δέχτηκε το βαρύ σιδερένιο αντικείμενο στη βάση της πλάτης του. Αν το δεχόταν στο κεφάλι, μπορεί να μην ζούσε σήμερα. Το ματς διακόπηκε αυτομάτως, με τη σύμφωνη γνώμη και του Άγιαξ. Ο τότε προπονητής των γηπεδούχων Λίο Μπενάκερ ανέλαβε να μαζέψει τους παίκτες του από το γήπεδο και να τους στείλει στα αποδυτήρια, αποδεχόμενος ότι κάτι τέτοιο υπερέβαινε τα όρια. Ο Άγιαξ έχασε το παιχνίδι στα χαρτιά με 3-0 και τιμωρήθηκε με έναν χρόνο αποκλεισμό από τα ευρωπαϊκά κύπελλα.

Μοιάζει απίστευτο το ότι όλα αυτά ξεκίνησαν και φούντωσαν από ένα κακόγουστο αστείο, μάλιστα προερχόμενο από έναν κωμικό διεθνούς φήμης, κι από μια προσπάθεια της διοίκησης του Άγιαξ να πολεμήσει τον χουλιγκανισμό με το γέλιο και το τραγούδι…

Στο ξεκίνημα εκείνης της σεζόν ο Άγιαξ είχε νέα διοίκηση. Ο τότε 42χρονος Μίχαελ Φαν Πράαγκ (νυν αντιπρόεδρος της ΟΥΕΦΑ από το 2015) ανέλαβε πρόεδρος μ’ ένα μπουκέτο νέων ιδεών. Ανάμεσά τους και η συμφωνία με γνωστούς ανθρώπους της ολλανδικής σόουμπιζ που υποστήριζαν την ομάδα, να παρουσιάζουν ένα τηλεοπτικό σόου λίγο πριν την έναρξη των αγώνων, έτσι ώστε να κατευνάζουν τα πνεύματα. Το σόου θα μεταδιδόταν όχι μόνο στην τηλεόραση, αλλά και στο γήπεδο μέσω γιγαντοοθόνης. Για το επαναληπτικό ματς με την Αούστρια ήταν η σειρά του συγγραφέα, μουσικού και τηλεοπτικού παρουσιαστή Φρικ Ντε Γιόνγκε, γνωστού στο κοινό για τα αυθόρμητα αστεία του.

Η Αυστρία ήταν στο επίκεντρο της δημοσιότητας τότε στην Ευρώπη. Πρόεδρος της χώρας ήταν ο Κουρτ Βαλντχάιμ, ο οποίος είχε υπηρετήσει στο ναζιστικό γερμανικό στρατό κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατηγορούνταν για εγκλήματα στρατιωτών που είχε υπό τις διαταγές του. Στο ημίχρονο του ματς, ο Ντε Γιόνγκε σκέφτηκε το αστείο της βραδιάς: Τηλεφώνησε στον αέρα στην αυστριακή προεδρία, ζήτησε να μιλήσει με τον Βαλντχάιμ και όταν (φυσικά) δεν του τον έδωσαν και του ζήτησαν να αφήσει μήνυμα, είπε ότι ήταν ο Σάιμον Βίζενταλ, περιβόητος επιζών του ολοκαυτώματος και κυνηγός των Ναζί!

Το τηλεφώνημα δεν προκάλεσε καθόλου γέλιο, παρά μόνο αμηχανία. Οι Ολλανδοί είναι ακόμα και τώρα πολύ ευαίσθητοι σχετικά με τα όσα υπέφεραν από τη ναζιστική κατοχή στη χώρα τους και από τότε υπάρχει τεράστια αντιπαλότητα με καθετί γερμανικό. Τα αίματα άναψαν και η ατμόσφαιρα στις κερκίδες ήταν τεταμένη σε ολόκληρο το δεύτερο ημίχρονο. Τα πράγματα εκτραχύνθηκαν όταν η Αούστρια ισοφάρισε κι έφτασε κοντά στην πρόκριση. Λίγο πριν την εκτόξευση του σιδηρολοστού (από έναν 17χρονο!) από την κερκίδα των ακροδεξιών φανατικών οπαδών του Άγιαξ ακουγόταν ρυθμικά η ιαχή «ΝαζίΝαζί»!

Αυτό ακριβώς επικαλέστηκε και ο Άγιαξ στην ΟΥΕΦΑ. Ότι η ατμόσφαιρα μύριζε μπαρούτι επειδή ο Ντε Γιόνγκε ξεπέρασε τα όρια. Έτσι γλίτωσε τον διετή αποκλεισμό που του είχε επιβληθεί αρχικά και έμεινε εκτός ευρωπαϊκών κυπέλλων μόνο για μία σεζόν.

Η τραγική ειρωνεία σε όλη αυτή την ιστορία είναι ότι η Αούστρια έχει καταγραφεί στην ιστορία ως το πιο αντι-ναζιστικό κλαμπ της Αυστρίας! Από την ίδρυσή της κιόλας το 1910 και πριν υιοθετήσει αυτό το όνομα η Αούστρια είχε επηρεαστεί από το (ακμάζον τότε) εβραϊκό στοιχείο της Βιέννης. Όταν η Αυστρία βρέθηκε κάτω από την ναζιστική μπότα και ενώθηκε αναγκαστικά με τη Γερμανία, η Αούστρια αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά της και να αποβάλλει όλους τους Εβραίους από τις τάξεις της. Ο τότε πρόεδρός της Μίκι Σβαρτς αναγκάστηκε φύγει κρυφά από τη χώρα, όταν έμαθε ότι είχε εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του.
Η βραδιά εκείνη έχει καταγραφεί στην ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική ιστορία ως «Staafincident», δηλαδή «το περιστατικό του σιδηρολοστού»!

(Δημοσιεύτηκε στη Live Sport της Πέμπτης, 28 Σεπτεμβρίου)