Δευτέρα, 21 Οκτωβρίου 2019

«Είναι ‘‘έποικοι’’, όχι μετανάστες» λέει ραδιοφωνικός παραγωγός

Η ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΚΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΥΛΗ (ΑΣΤΕΙΑ Ή ΣΟΒΑΡΑ): ΚΑΝΤΕ ΤΟΥΣ Ο,ΤΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ - «ΞΕΝΙΟΣ» Ή... ΞΕΝΗΛΑΤΗΣ ΖΕΥΣ - ΜΠΕΡΔΕΜΑ ΜΕ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ

Ραδιοφωνικός παραγωγός, από τους παλιούς και τους έμπειρους. Προοδευτικό τον ήξερα. Στην τελευταία του εκπομπή με μπέρδεψε κάπως –ή μάλλον αρκετά – αλλά  το «προοδευτικός» δεν το ανακαλώ, δεν το
αμφισβητώ, δεν το κρίνω. Μίλησε για τους ξένους που έρχονται στην Ελλάδα και στην Ευρώπη και δεν είναι, είπε, κατ' ουσία μετανάστες αλλά έποικοι. Οι μετανάστες έρχονται για να κερδίσουν χρήματα και στο μυαλό τους έχουν να επανέλθουν στην πατρίδα τους. Αλλά τούτοι, όπως είπε (από μνήμης τα μεταφέρω, όχι με σημειώσεις) είναι έποικοι. Καταφθάνουν για να βρουν μια ευρωπαϊκή χώρα και να μείνουν για πάντα. Πέρα από αυτούς που έχουν περάσει στην Ευρώπη, περιμένουν όπως υποστήριξε, ακόμα δέκα εκατομμύρια για να μεταναστεύσουν. Και από πίσω ετοιμάζονται άλλα πενήντα εκατομμύρια!

Περί το τέλος της εκπομπής διάβασε μερικά μηνύματα. Ένα τον ειρωνευόταν, αλλά είχε το θάρρος να μην το πετάξει· να πάει, τον συμβούλευε, στο υπουργείο Εξωτερικών να εφαρμόσει τις ιδέες του –ή κάτι τέτοιο. Ένα άλλο μήνυμα διαμαρτυρίας μιλούσε για τους πολλούς ξένους που έχουν συγκεντρωθεί σε μια περιοχή της Λακωνίας. Και εκεί πάνω με μπέρδεψε ακόμα περισσότερο. Δεν ξέρω αν σοβαρολογούσε ή έκανε χιούμορ, όταν είπε στον διαμαρτυρόμενο ότι στην αρχαιότητα στη Λακωνία εφαρμοζόταν η ξενηλασία, δηλαδή ο διωγμός των ξένων. Και συνέστησε στους Λάκωνες (στα σοβαρά; στα αστεία; –υποθέτω το δεύτερο) να κάνουν ό,τι και οι πρόγονοι: να τους διώξουν.

Πάντως, αναφέροντας την «ξενηλασία» θύμισε μια λέξη που τείνει να ξεχαστεί και ελάχιστα χρησιμοποιείται. Από γλωσσική άποψη κάτι είναι και αυτό, τώρα που έχει έρθει στην επικαιρότητα η έννοια της ξενηλασίας η οποία  στην αρχαία Σπάρτη ήταν θεσμός.

Ο «Ξένιος Ζευς» και η ξενηλασία 

Με αφορμή τη λέξη που χρησιμοποίησε ο δημοσιογράφος, θυμήθηκα την ονομασία «Ξένιος Ζευς» που είχε χρησιμοποιηθεί σε μια επιχείρηση-σκούπα στην Αθήνα το 2012. Βέβαια ήταν μια λανθασμένη ονομασία. Δεν επρόκειτο για φιλο-ξενία, αλλά για ξενηλασία. Και ο Δίας τότε, με την επιχείρηση του διωγμού, δεν ήταν «Ξένιος» αλλά, αν μπορούμε να το πούμε, «Ξενηλάτης». Τον Αύγουστο εκείνου του χρόνου είχα δημοσιεύσει εδώ, στον Harddog, ένα άρθρο-γράμμα στον φιλόλογο των γυμνασιακών μου χρόνων. Το κείμενο αναφερόταν σε φράσεις και λέξεις των οποίων οι έννοιες είχαν παραποιηθεί. Τίτλος του: «Κύριε καθηγητά λάθος ελληνικά μου έμαθες; Αυτούς δεν τους καταλαβαίνω».

Το απόσπασμα για την ξενηλασία ανέφερε:
{{Την επιχείρηση-σκούπα (δημοσιογραφικός ο όρος: σαν να σαρώνουν… σκουπίδια) με τους παράνομους μετανάστες (τους λαθρο-ματανάστες όπως τους αποκαλούν σαν να είναι λαθραία κουτιά τσιγάρα) την ονόμασαν «Ξένιο Δία», κύριε Αχιλλέα. Αλλά εσείς μας μάθατε ότι «ξενία» είναι η φιλοξενία, η περιποίηση ξένου – εξ ου και ο «Ξένιος Ζευς», ο της φιλοξενίας, ο φιλόξενος. Και ακόμα μας μάθετε ότι αυτό που κάνουν τώρα – κυρίως με τον τρόπο που το κάνουν – ονομάζεται «ξενηλασία», δηλαδή η εκδίωξη των ξένων. Σύμφωνα με αυτά που μας διδάξατε, κύριε Αχιλλέα, η «εκκαθαριστική» επιχείρηση στο κέντρο της Αθήνας θα έπρεπε να ονομάζεται «Ξενηλάτης Ζευς», δηλαδή αυτός που διώχνει τους ξένους, που τους απελαύνει. Λάθος ήταν αυτό, κύριε καθηγητά και δάσκαλέ μου;}]