Τετάρτη, 17 Ιουλίου 2019

Όταν οι δημοσιογράφοι έχουν χάσει τις γλωσσικές σταθερές τους

ΠΛΗΘΟΣ ΑΠΟ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΑ «ΚΑΤ’ ΟΜΟΛΟΓΙΑ» ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΣΩΣΤΟΥ  «ΚΑΘ’ ΟΜΟΛΟΓΙΑ»

Όχι, βέβαια, πως πρέπει να επανέλθουν –όπως θέλει μια υπαρκτή «Κίνηση Πολιτών για την Επαναφορά του Πολυτονικού Συστήματος»–, αλλά εκείνα τα μικρά «σημαδάκια» πάνω από τα φωνήεντα,
που καταργήθηκαν στη γλώσσα μας, είχαν τη σημασία τους και ήταν χρήσιμα. Ο λόγος για τους τόνους και τα πνεύματα. Τα οποία συχνά διαμόρφωναν τη γραφή και την εκφορά λέξεων και φράσεων. Το θυμηθήκαμε αυτές τις ημέρες με τον καθ' ομολογία δολοφόνο της Κρήτης που σε πάρα πολλά Μέσα έγινε «κατ’ ομολογία».

Δεν μας ξαφνιάζει το λάθος, συνηθίσαμε. Συμβαίνει πολλές φορές σε ανάλογες περιπτώσεις, όπως έχει συμβεί με την πενθήμερη σχολική εκδρομή που έχει γίνει, και έχει καθιερωθεί, ως «πενταήμερη» στην ορολογία των μαθητών. Και συμβαίνει πολύ συχνότερα με το «καθ' ομολογία». Αυτοί που δεν ξέρουν (και πώς να τον ξέρουν;) ότι το «ομολογία» ήταν δασυνόμενη λέξη, ασφαλώς και δεν γνωρίζουν ότι το τ στην πρόθεση (κατά) που προηγείται γίνεται θ ή ότι το π μετατρέπεται σε φ και το κ σε χ. Όπως, για παράδειγμα, στο «εφ' όπλου» λόγχη (επί όπλου) ή όπως στο «κατ' εικόνα και καθ' ομοίωση» (που επίσης κακοποιείται με το «κατ' ομοίωση» που συχνά γράφεται).

Το ψαχτήρι της Γκουγκλ βρίθει από λανθασμένα «κατ’ ομολογία». Τα βρήκαμε ακόμα και σε κείμενα μεγάλων σε επισκεψιμότητα σάιτ –μερικά από τα οποία ανήκουν σε γνωστές εφημερίδες. Όπως βρήκαμε, βεβαίως, και το σωστό «καθ’ ομοίωση». Όμως, η μεγάλη παρουσία τού λάθους δείχνει πόσο η δημοσιογραφία και οι νεότεροι δημοσιογράφοι έχουν χάσει στις γλωσσικές σταθερές τους.