Δευτέρα, 1 Ιουλίου 2019

Οι τραμπούκοι στη ζωή τού Στάθη Τσαγκαρουσιάνου

ΕΝΑ ΕΞΟΧΟ (ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟ) ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ «ΑΣ ΦΥΣΑ ΤΩΡΑ» ΓΙΑ ΤΟ ΜΠΟΥΛΙΝΓΚ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ - «ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΣΟΥ OΡΜΗΣΕ EΝΑ ΚΤΗΝΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΣΟΥ ΕΦΑΓΕ ΕΝΑ ΧΕΡΙ. ΜΑΘΕ ΝΑ ΖΕΙΣ ΩΣ ΜΟΝΟΧΕΙΡΑΣ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΣΕ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΚΑΛΑ ΑΚΡΟΒΑΤΙΚΑ»

Το μπούλινγκ δεν έχει γενιά και εποχές –υπήρχε πάντα και πιθανόν θα υπάρχει για πάντα αν δεν φτιάξουμε νέα γονίδια για τις γενιές που έρχονται. Γονίδια για να αναγνωρίζουν τα παιδιά μας τη διαφορετικότητα του
διπλανού τους και έτσι θα τον αφήνουν να είναι «διπλανός», να μην τον κάνουν «απέναντι». Η λεκτική βία, η βία της πλάκας για να γελάσουμε με τον άλλον, η βία της αντιπάθειας για τον/την/το ασυνήθιστο έχει βαθιές ρίζες στο χρόνο. Τη ζήσαμε όλοι με διαφορετικούς ρόλους:
-στην καλύτερη περίπτωση σαν θεατές,
-στη χειρότερη σαν θύματα,
-στη χείριστη σαν θύτες.

Έχουμε κοροϊδέψει τον χοντρό και μας έχουν κοροϊδέψει για τα πατομπούκαλα στα μάτια. Έχουμε αποδοκιμάσει το «αγοροκόριτσο» που παίζει μπάλα με τα αγόρια κι έχουμε αποδοκιμαστεί γιατί στο μονόζυγο δεν ολοκληρώσαμε ούτε μια έλξη, αντίθετα με τον μουσκουλαρά που φίλησε εκατό φορές κρεμασμένος από τα χέρια το οριζόντιο σίδερο, ανεβοκατεβαίνοντας με τα  δυνατά του μπράτσα. Αυτή η βία ήταν πάντα παρούσα στο σχολείο, στη γειτονιά, στη δουλειά• είχε σχήμα και πρόσωπο, δεν είχε όνομα. Το απέκτησε τα τελευταία χρόνια και μπήκε ως έννοια δυνατά και οδυνηρά στο λεξιλόγιό μας: μπούλινγκ!

Ένα ολόκληρο κεφάλαιο υπάρχει για το μπούλινγκ στο «ας φυσά τώρα», το νέο βιβλίο του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου. Εξαιρετικό το αφήγημα-εξομολόγηση (το διαβάζουμε με τον συνήθη, αφομοιωτικό, αργό ρυθμό και θα επανέλθουμε για να γράψουμε κάτι περισσότερο, κάποια στιγμή). Εξαιρετικό και το κεφάλαιο «Οι τραμπούκοι της ζωής μου» στο οποίο ο συγγραφέας-δημοσιογράφος απεκδύεται κάθε ενδοιασμού και εσωστρέφειας και μιλάει/γράφει για θέματα ορισμένα από τα οποία σημάδεψαν τον βίο του. Για ένα από αυτά –που γίνεται επίκαιρο στις μέρες μας ΚΑΙ από την υπόθεση Βαγγέλη  Γιακουμάκη– γράφει:

«Το πιο καθοριστικό πράγμα στη ζωή μου είναι το bullying που δέχτηκα μικρός. Πρώτον, διότι μου στέρησε την παιδική μου ηλικία. Δεύτερον, γιατί μου προκάλεσε έναν μεγάλο φόβο που ποτέ δεν ξεπέρασα και κατά καιρούς καταλύει ό,τι κερδίζω.
»Όσα συμβαίνουν σε κάθε άνθρωπο που ενηλικιώνεται –θάνατοι, καταστροφές, αστάθειες– τα διαπραγματεύεσαι σχετικά ευκολότερα. Λες, είναι η μοίρα των ανθρώπων, η φύση των πραγμάτων –είναι κάτι γενικό. Όμως τον φόβο που σου κληροδότησε το bullying δύσκολα τον σκεπάζεις, πόσο μάλλον τον σβήνεις (...)»

«Είναι ένας ξαφνικός θάνατος, δεν ξέρεις από που να κρεμαστείς»

Ο ιδιότυπος διωγμός, τον κάνει, όπως γράφει, να νιώθει ότι βιώνει έναν εξοστρακισμό από την ομάδα και την κοινωνία:
«Αυτή η επιβεβλημένη μόνωση, ιδίως τότε που δεν έχεις ακόμα έρμα μέσα σου για να σε συγκρατήσει, είναι ένας ξαφνικός θάνατος. Ειδικά αν ζεις σε ένα απλοϊκό περιβάλλον (επαρχία ή οικογένεια) που συσχετίζει κουτά. Δεν ξέρεις από πού να κρεμαστείς».

Η ζημιά είναι μεγαλύτερη –είναι ανήκεστος βλάβη– όταν αυτά συμβούν σε μικρή ηλικία, όπως γράφει ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος:
«Πρέπει να ειπωθεί απλά και καθαρά: άπαξ και σε τραμπούκισαν μικρό, την έβαψες. Το bullying είναι έγκλημα πρώτου βαθμού, όπως ο βιασμός και η κακοποίηση ανηλίκων, διότι επιφέρει κάτι οριστικό και μη αναστρέψιμο. Δεν αποζημιώνεσαι μετά την απομάκρυνση από το ταμείο».

Πώς αντιμετωπίζεται το μπούλινγκ, πώς το αντιμετώπισε ο ίδιος; Λέει/γράφει:
«Προσπαθώ να το πάρω απόφαση και να πάω παρακάτω. Λέω στον εαυτό μου: είναι σαν να σου όρμησε ένα κτήνος και να σου έφαγε ένα χέρι –μάθε να ζεις ως μονόχειρας και φρόντισε να κάνεις καλά ακροβατικά».

Και μετά από αυτό, κάτι πρέπει να αποδείξει. Τι;
«Έφτανα να τους δικαιολογώ –στο ποδόσφαιρο ήμουνα το όνειδος της χλόης και οι ομάδες τσακωνόντουσαν ποια δεν θα με πάρει. Τα κατάφερνα, βέβαια, σε άλλα πράγματα (π.χ. στις λέξεις), αλλά ούτε κανείς μου το είχε πει ποτέ ούτε εγώ το ήξερα. Κι έτσι μεγάλωσα ως εξωφυλαρούχας –πράγμα όχι καλό. Έκτοτε προσπαθώ κυρίως για ένα πράγμα: να αποδείξω ότι τα δίχτυα μου δεν είναι τρύπια. Κουραστικό, πολύ κουραστικό».

Και τι θα γίνει, λοιπόν;

Η λύση ποια είναι; Η λύση βρίσκεται στα παιδιά, αποφαίνεται ο Ταγκαρουσιάνος –γιατί «εμείς σχεδόν γεράσαμε», όπως γράφει:
«Αν όμως, έτσι είναι η φύση του bullying, οριστική και μη αναστρέψιμη, τότε γιατί καθόμαστε και μιλάμε;
» Μιλάμε για τους επόμενους –εμείς σχεδόν γεράσαμε. Καθώς η κοινωνία (ελπίζω) εξελίσσεται, το bullying πρέπει να οριστεί ως πράξη βίας, να αναχαιτίζεται, να τιμωρείται, κυρίως να προλαβαίνεται. Και πρέπει να εκπαιδευτούν τα παιδάκια (με την έμφυτη σκληρότητα) στην αναγνώριση του διαφορετικού, στην ίση νομική αντιμετώπιση του συνηθισμένου με το ασυνήθιστο. Θέλει πολλή δουλειά».

«Θα το χρησιμοποιήσουν εναντίον μου»

Ο ίδιος δεν είναι αισιόδοξος για το πώς θα χρησιμοποιηθεί το κείμενό του. Δεν έχει αμφιβολία, μάλιστα, ότι οι χειριστές του μπούλινγκ θα το χρησιμοποιήσουν εναντίον του:
«Οτιδήποτε είναι διαφορετικό, από τις πολιτικές απόψεις μέχρι τη σεξουαλικότητα, στοχοποιείται τάχιστα, αποκτάει διαστάσεις απειλητικές και του πρέπει το λιντσάρισμα. Δεν έχω αμφιβολία ότι κι αυτό το κείμενο οι bullies θα το χρησιμοποιήσουν εναντίον μου. Είναι "αγαθόν το εξομολογείσθαι" μόνον αν οι τραμπούκοι δεν έχουν πρόσβαση στο Ίντερνετ».

Τα αποσπάσματα που χρησιμοποιήθηκαν πιο πάνω δίνουν μια μικρή μόνο εικόνα από το κεφάλαιο «Αυτοί που με τραμπούκισαν». Είναι, ας πούμε, το... τρέιλερ ενός έξοχου κειμένου αλλά κι ενός  βιβλίου για τον τρόπο γραφής, για την ανάπτυξη της αφήγησης, για το εύρος και το βάθος τής θεματολογίας του . Ασφαλώς, η αποσπασματικότητα το αδικεί, αλλά είναι ο μόνος τρόπος για να πάρει ο αναγνώστης του μπλογκ μια πρώτη γεύση της πολύτιμης συγγραφικής δουλειάς. Θα επανέλθουμε αργότερα με μια συνολική ματιά στο «ας φυσά τώρα».

ΔΗΛΩΣΤΕ ΕΔΩ «Μου αρέσει», αν πράγματι σας αρέσει το μπλογκ του Harddog και θέλετε να βλέπετε κάποιες από τις αναρτήσεις του στον λογαριασμό σας.