Δευτέρα, 22 Απριλίου 2019

Οι δημοσιογράφοι «είσθε ίσως η πλέον αγαπητή ομάς εξ όλων των κοινωνικών ομάδων», αλλά…

Η 52η επέτειος από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 πέρασε με αφιερώματα, αναδρομές, φωτογραφίες, γεγονότα που δημοσιεύτηκαν στα Μέσα –πολλά από αυτά για πολλοστή φορά. Στο μπλογκ διαλέξαμε χθες ένα θέμα που πιθανόν δεν έχει «παίξει» ξανά στα 52 χρόνια των αφιερωμάτων. Επρόκειτο για ένα αρχειακό ντοκουμέντο. Ήταν το μήνυμα του Γ. Παπαδόπουλου «επί τη πρώτη επετείω από της Επαναστάσεως», γραμμένο με τη χαρακτηριστική γλώσσα του, τις
πομφόλυγες, τις υπερβολές του. Περιλαμβανόταν στον δεύτερο τόμο του «Πιστεύω μας» που τυπωνόταν κατά χιλιάδες από το καθεστώς και οι τόμοι διανεμόταν δωρεάν σε υπηρεσίες, οργανισμούς, εφημερίδες κ.λπ.

Σήμερα θα κλείσουμε με ένα ακόμα κείμενο, από τη σελίδα του πρώτου τόμου του «Πιστεύω μας», που έχει μιντιακό ενδιαφέρον. Είναι από το κεφάλαιο «Σκέψεις και γνώμαι περί δημοσιογραφίας και δημοσιογράφων (2 Ιουλίου 1967)». Ένα κείμενο γραμμένο περίπου δυόμιση μήνες από την εμφάνιση των τανκς στους δρόμους της Αθήνας, που πάγωσαν την ελευθερία λόγου στις εφημερίδες, προκάλεσαν το κλείσιμο ορισμένων από αυτές και οδήγησαν τα δημοσιογραφικά κείμενα, πριν από τη δημοσίευσή τους, στη λογοκρισία της οδού Ζαλοκώστα.

Αντιγράφουμε μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα που δείχνουν τις αντιλήψεις της δικτατορίας απέναντι στην ελευθεροτυπία. Στο κείμενο υπάρχουν αποσπάσματα σε εισαγωγικά, χωρίς να αναφέρεται αν πρόκειται για λόγια άλλων και ποιων. Σε ένα μόνο σημείο αναφέρονται αποσπάσματα από όσα έχει πει περί Τύπου «Ο Αμερικανός Ράντολφ Χηρστ, ο ιδρυτής του μεγαλυτέρου δημοσιογραφικού συγκροτήματος του κόσμου», όπως γραφόταν στο μήνυμα:

«Είσθε ίσως η πλέον αγαπητή ομάς εξ όλων των κοινωνικών ομάδων. “Πρέπει ο πας τις να αντιλαμβάνεται ως ναόν το οίκημα εις το οποίον στεγάζεται το προσωπικόν το ασχολούμενον περί την δημοσιογραφίαν”* Λειτούργημα είναι αναμφισβητήτως η δημοσιογραφία. Και λειτουργοί του είναι οι δημοσιογράφοι (…)».

«(…) Η δημοσιογραφία εις την Χώρα μας έχει μεταβληθή από λειτούργημα εις κακούργημα. Δεν είναι λογοπαίγνιον. Περί κυριολεξίας πρόκειται. Και το κακούργημα αυτό, συνίστατο εις την άνευ ουδενός αισθήματος ευθύνης, παραπλάνησιν του λαού, εις την χρησιμοποίησιν του ψεύδους, του πάθους, του φανατισμού, της συκοφαντίας, της σπιλώσεως υπολήψεων, εις τον μηδενισμόν προσώπων και πραγμάτων, θεσμών και θεσμίων (…)».

«(…) Το κατ εξοχήν υπεύθυνον λειτούργημα είχε καταστή κατ' εξοχήν ανεύθυνον. Ιδού το ‘‘κακούργημα’’.
» Η Εθνική Κυβέρνησις δεν κατήργησε την ελευθερίαν του Τύπου. Κατήργησε την ασυδοσίαν και περιώρισε την ανεύθυνοι δημαγωγίαν.
» Ο τύπος δεν είναι σκοπός και δεν είναι αυτοσκοπός η ελευθερία του (…»

«(…) Είναι ακριβές ότι ‘‘η αλήθεια αποτελεί το βάθρον της δημοκρατίας’’*. Και είναι αληθές ότι η αλήθεια εκφράζεται δια του τύπου. Αλλά είναι εξ ίσου ακριβές, ότι μέχρι της 21ης Απριλίου δεν υπήρχε αλήθεια. Δηλαδή δεν υπήρχε Δημοκρατία, αφού ήτο ανύπαρκτον το βάθρον της. Και ούτω δεν υπήρχε εις την ουσίαν τύπος (…).

«Θα διατηρήσωμεν την λογοκρισίαν εφόσον…»

Στον ίδιο τόμο, τον πρώτο του «Πιστεύω μας», υπάρχει η συνέντευξη του Γ. Παπαδόπουλου «προς Γάλλους δημοσιογράφους εις Θεσσαλονίκην», στις 28 Μαΐου 1967. Ο δικτάτορας δέχτηκε του ξένους εκπροσώπους του Τύπου, όντας ακόμα υπουργός Προεδρίας, στο υπουργείο Β. Ελλάδας. Στη συνέντευξη έγιναν ερωτήσεις για την τύχη του  Ανδρέα Παπανδρέου, για την επιλογή του Κόλλια στη θέση του πρωθυπουργού, για τον λόγο που εκείνος, ο Γ. Παπαδόπουλος, δεν ήταν τότε πρωθυπουργός («Διότι ουδέποτε επεζήτησα αυτό το πράγμα. Και το ότι είμαι Υπουργός υπεχρεώθην να είμαι», η απάντηση), για τον ρόλο που είχε ο πρέσβης των ΗΠΑ, ο Τάλμποτ, για τη γνώμη του σχετικά «με το μέλλον του κ. Καραμανλή στις την Ελλάδα» και άλλες.

Ξεχωρίζουμε τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις για τη λογοκρισία του Τύπου.
ΕΡΩΤΗΣΙΣ: Σκέπτεστε να κρατήσετε την λογοκρισίαν των εφημερίδων δια πολύν καιρόν ακόμη;
Γ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Εάν λογοκρισία νοηθή η απαγόρευσις να γράφωνται ωρισμένα πράγματα έξω από την αλήθεια, τα οποία θα εδημιούργουν δυσκολίαν εις την επανάστασιν, βεβαίως, αυτό θα το διατηρήσωμεν. Εάν όμως αναφέρωνται εις την κριτικήν θα την επιτρέψωμαν φθάνοντας μέχρι του σημείου να επαναφέρωμεν ακόμη εν ισχύι το άρθρον 14 του Συντάγματος.
ΕΡΩΤΗΣΙΣ: Ποίον είναι το άρθρον 14;
Γ. ΠΑΠΑΔΌΠΟΥΛΟΣ: Το άρθρον περί ελευθεροτυπίας.

* Αποσπάσματα σε εισαγωγικά χωρίς να αναφέρεται η πηγή. 

** Αν βρίσκετε ενδιαφέρον το μπλογκ και θέλετε να εμφανίζονται στον τοίχο σας λίγα από τα θέματά του ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ και κάντε like (φυσικά μόνο αν σας αρέσει.)