Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2019

Προσβολές από εμπαθείς κριτικούς

Ο ΟΡΕΣΤΗΣ ΜΑΚΡΗΣ, Ο ΣΤΑΘΗΣ ΨΑΛΤΗΣ ΚΑΙ Η ΣΧΟΛΗ ΤΡΟΧΟΝΟΜΩΝ...

Οι κριτικοί σε όλες τις τέχνες και σε όλες τις πολιτιστικές δράσεις –από το Θέατρο ώς τη Ζωγραφική και από τον Κινηματογράφο ώς το Βιβλίο– είναι χρήσιμοι, ιδιαίτερα όταν έχουν γνώσεις για να σε βοηθήσουν να διακρίνεις πέρα από τον ορίζοντα αυτού που εσύ είδες και να κατανοήσεις πράγματα, πρόσωπα, γεγονότα ρόλους, τεχνικές κ.λπ.
Οι κριτικοί προσφέρουν και στον
θεατή και στον καλλιτέχνη ή δημιουργό, όταν δεν έχουν κακότητα και δεν προσπαθούν να ανεβάσουν ένα σκαλοπάτι το Εγώ τους, πατώντας πάνω σε αυτούς που κρίνουν. Όταν είναι δάσκαλοι με γνώσεις και όχι δασκαλάκοι μες τη βίτσα στο χέρι. Και, ακόμα, όταν δεν έχουν κόμπλεξ για κάτι που δεν πέτυχαν αυτοί στη ζωή τους. Γιατί η αποτυχία που οδήγησε σε αλλαγή ιδιότητας φέρνει μαζί της κόμπλεξ. Να γίνω συγκεριμένος.

Παλιός ηθοποιός –δεν ζει– ήταν μέτριος έως κακός στον χώρο του. Το βλέπουμε  σε κάποιες παλιές ελληνικές ταινίες και εμπεδώνουμε αυτό που ξέραμε από τα χρόνια που τον παρακολουθούσαμε στο σανίδι. Αργότερα έγινε θεατρικός κριτικός σε μεγάλη εφημερίδα και άρχισε να μοιράζει προσβολές. Ισοπέδωσε κόσμο! Μάθαιναν στα παρασκήνια μιας παράστασης ότι ήταν αυτός κάτω και τους έπιανε πόνος στο στομάχι. Μέτριος ή και ατάλαντος στη σκηνή αλλά ταλαντούχος στους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς και ευρηματικότατος στις ατάκες που πληγώνουν. Για μια κυρία, που ζει σήμερα (δεν παίζει αλλά δραστηριοποιείται στον χώρο του θεάτρου, των ηθοποιών γενικότερα –τρέχει γι αυτούς) είχε γράψει ότι ανήκει στους ερμηνευτές που έχουν βγάλει σχολή τροχονόμων. Κακότητα! Μόνο αν έχεις κόμπλεξ το λες αυτό αντί να γράψεις ότι η κυρία Τάδε δεν ήταν καλή, ήταν επιφανειακή και «εκφραζόταν κουνώντας πολύ τα χέρια» – γιατί αυτό ήθελε να πει με τα περί σχολής τροχονόμων.

Η κριτική καλά κάνει και βάζει στη θέση τους, αν πρέπει, υπερεκτιμημένες δουλειές. Και υπάρχουν τέτοιες. Δεν κάνει καλά όταν κομπάζει, ειρωνεύεται, μειώνει προσωπικότητες, διαλύει ψυχολογίες και κάνει πνεύμα. Δεν μπορείς να λες για έναν ηθοποιό που έπαιξε τον μεθυσμένο σε ρόλο κλασικού έργου ότι ήταν σαν τον Ορέστη Μακρή, για άλλον ότι παραπέμπει σε Στάθη Ψάλτη ή για μια ότι θύμιζε τη Λελέ στη χαρτοπαίχτρα! Σε αυτήν την περίπτωση προσβάλλεις μαζί με τους ηθοποιούς του έργου και τον Ορέστη Μακρή, τον Στάθη Ψάλτη και τη Λίλη Παπαγιάννη που ήταν η Λελέ στην  κωμωδία του Ψαθά. Τότε, όσο δίκιο να έχεις για την ποιότητα μιας παράστασης, είσαι εμπαθής και βγάζεις απωθημένα, πουλάς εξυπνακισμό και θέλεις να κερδίσεις τον αναγνώστη σου με αυτό που κατηγορείς τον πρωταγωνιστή ότι κάνει: με φτήνια και πνεύμα του δεκάρικου. Είσαι φτηνός όσο και ακριβές να είναι οι γνώσεις σου. Χώρια που ακυρώνεις τη δουλειά σου που κατά τα άλλα μπορεί να είναι καλή, σοβαρή και ψαγμένη.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι μεγάλες διαφορές -οι χαώδεις κάποιες φορές- διαφορές ανάμεσα σε κριτικούς και κοινό είναι και μας έχει απασχολήσει με παραδείγματα εδώ

@ Η σελίδα του Harddog στο facebook, για όσους αρέσει το μπλογκ, ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ