Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2018

Το σωστό ρήμα που δεν χρησιμοποίησε η Espresso στο εκπληκτικό πρωτοσέλιδο

ΟΙ ΠΟΝΗΡΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η «ΠΡΟΤΑΣΗ» ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ ΕΝΑ ΛΕΞΙΚΟ ΠΟΛΛΩΝ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

Το μπλογκ συνεχίζει σήμερα την… επιστημονική έρευνα που άρχισε την Πέμπτη με αφορμή το «μερεμέτισε» στο πρώτο θέμα της Espresso. Ψάξαμε χωρίς ικανοποιητικό αποτέλεσμα την έννοια του «μερεμετίζω» με αναφορές σε λεξικά, μεταξύ των οποίων και της αργκό, και το μόνο στο
οποίο καταλήξαμε σχετικά με το ρήμα που χρησιμοποιήθηκε για το περίεργο σεξουαλικού χαρακτήρα επεισόδιο, ήταν το «δέρνω» και τα συνώνυμά του (Το θέμα της Πέμπτης στο μπλογκ είχε τίτλο «Η Espresso ανοίγει δουλειές στον Μπαμπινιώτη».)

Ωστόσο, ο Harddog θέτοντας εαυτόν στην υπηρεσία της δημοσιογραφικής Γλώσσας προχωράει σήμερα πιο πέρα και καταλήγει ότι ο συντάκτης που χρησιμοποίησε το ρήμα μπορεί να είχε άλλη λέξη στο μυαλό του για να αποδώσει αυτό που συνέβη μεταξύ του ηθοποιού και του ταξιτζή, αλλά εν τέλει μπερδεύτηκε. Την ιδέα μας τη έδωσε σε σχόλιό του ο αναγνώστης μας Γ.Μ. που έγραψε: «Η σωστή λέξη είναι καλαφάτισε». Ψάχνοντας διαπιστώσαμε ότι αυτό το ρήμα, σε μεταφορική έννοια, είναι πολύ κοντά σε ό,τι υπονοούσε η Espresso. Προσέξτε:

«Πώς πέρασες με την τύπισσα;»

Για αρχή πήγαμε στη σιγουριά του slang.gr, ηλεκτρονικό λεξικό της αργκό. Διαβάζουμε και αντιγράφουμε επί λέξει:

«καλαφατίζω. Στην μορφή την καλαφάτισα: Την πήδηξα, την διακόρευσα, την έσκισα.
» ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
»-Πώς πέρασες το χτεσινό βράδυ με την τύπισσα;
»-Καλά, την καλαφάτισα

Το Λεξικό λαϊκών και ιδιωματικών λέξεων της νέας ελληνικής γλώσσας, του Τάκη Τζήκα, δεν έχει την πονηρή μεταφορική έννοια του καλαφατίζω, αλλά περιγράφοντας την κυριολεκτική καταλαβαίνεις γιατί χρησιμοποιήθηκε και με σεξουαλικό υπονοούμενο: «επιδιορθώνω το πλοίον και κυρίως εισάγω στυπίον (στουπί), εις τας ανασφαγαίς, ήτοι: εις τα μεταξύ των μαδερίων ανοικτά μέρη και κατόπιν ρίπτω πίσσαν».

Το λέει ωμά ο Μπαμπινιώτης: «γ…»

Αν δεν σας πείσαμε, πάμε στις χωρίς περιστροφές μεταφορική έννοια του «καλαφατίζω». Μας τη δίνει χωρίς μισόλογα, αλλά ωμά, ο Γιώργος Μπαμινιώτης στο Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας βάζοντας πριν αρχίσει τον ορισμό ένα θαυμαστικό! Αντιγράφουμε ακριβώς λέξεις, σημεία στίξης και παρενθέσεις: «(αργκ. για άνδρα) έρχομαι σε σαρκική επαφή (με γυναίκα). ΣΥΝ. οχεύω (!) γαμώ».
Βέβαια αυτό το παρενθετικό «με γυναίκα» μπερδεύει λίγο ως προς τη απόδοση του τι έγινε στο ταξί ανάμεσα στους δύο νέους. Αλλά μην μένουμε στις λεπτομέρειες.

Πονηρούλα διατύπωση

Το παλιό, έγκυρο μεν αλλά λίγο παρωχημένο, λεξικό της Πρωίας είναι προσεκτικό στη μεταφορική έννοια και, θα λέγαμε, με πονηρούλα διατύπωση. Αφού παραθέτει τον ορισμό για το «καλαφατίζω» περνάει στη μεταφορική χρήση: «επιβαίνω τινός, οχεύω».

Κάτσε φίλε λεξικογράφε, τι πάει να πει «επιβαίνω τινός»; Επιβαίνω σε λεωφορείο; Σε μηχανάκι; Σε γάιδαρο; Μήπως εννοείς όχημα με αυτό το «οχεύω» που αναφέρεις; Οπότε ως επίμων αναγνώστης πας στο λήμμα «οχεύω» του ίδιου λεξικού και εκεί τα πράγματα πλέον δεν κρύβονται, λέγονται με το όνομά τους. Δείτε: «οχεύω, αόριστος ώχευσα, επί αρσενικών ζώων επιβαίνω του θήλεος *βατεύω».

Τώρα σε καταλάβαμε λεξικογράφε του περασμένου αιώνα. Χώρια που μας έδωσες (που πρότεινες ουσιαστικά) πριν από 6-7 δεκαετίες το σωστό «πονηρό» ρήμα, στον σωστό χρόνο, τον αόριστο, που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αντί του «μερεμέτισε» από η Espresso: «ώχευσε»!

(Εδώ τελείωσε το δεύτερο μάθημα Γλώσσας του Harddog. Ο,τι μάθατε μάθατε, τα υπόλοιπα στις νεότερες εκδόσεις του Μπαμπινιώτη).

Ακολουθήσετε το μπλογκ στη σελίδα του στο faceboook, δηλώστε το αν σας αρέσει