Σάββατο, 21 Ιουλίου 2018

Ιστορίες του νονού Περή

ΜΙΑ ΓΛΥΚΙΑ (ΚΑΙ ΠΙΚΡΗ!) ΑΦΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΑΛΗΘΙΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 

Ο πατέρας μου, ο Αναστάσιος Ζαφειριάδης δούλευε στα τρένα…
Ήταν καλός μηχανικός… έπιαναν τα χέρια του και είχε καλή θέση…
Στην μεγάλη φωτιά της Θεσσαλονίκης το 1917, στα τέλη του καλοκαιριού, Αύγουστο θαρρώ , κάηκε μεταξύ όλων των άλλων και ένα εργοστάσιο
κλωστοϋφαντουργίας ενός πλούσιου Εβραίου (… μου το είπε το όνομα , αλλά μου διαφεύγει...θυμόταν όλα τα ονόματα...Όλες τις λεπτομέρειες...).

Αυτός ζήτησε από τον πατέρα μου να πάει να βοηθήσει για να αναστηλώσει το εργοστάσιο...
Και ο πατέρας μου τα κατάφερε μία χαρά!
Ο Εβραίος για να τον ευχαριστήσει του χάρισε το διπλανό οικόπεδο στο εργοστάσιο , το οποίο του άνηκε…
Και ο πατέρας, σιγά σιγά, έφτιαξε εκεί μία δική του κλωστοϋφαντουργία.
Ο Εβραίος, παραδόξως, τον βοήθησε πολύ…

Η κλωστοϋφαντουργία πήγαινε πολύ καλά…

Έβγαλε μία πατέντ , μία πολύ ελαστική κάλτσα, που αγόραζε ο ελληνικός στρατός για τους φαντάρους… Για να προστατεύει τα πόδια από τις κακουχίες της πεζοπορίας
Μέχρι τότε οι φαντάροι τύλιγαν πανιά γύρω από τα πόδια τους…
Αυτές οι κάλτσες ήταν πρωτοποριακές…
Και με αυτή τη συμφωνία ο πατέρας έβγαλε ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ χρήματα…

Ο πατέρας πλήρωνε όλους τους υπαλλήλους κάθε 22 του μηνός…
Επειδή γιόρταζε 22 Ιανουαρίου (Αναστασίου του Πέρσου) , το καθιέρωσε, κάθε μήνα στις 22 να είναι η μέρα της πληρωμής του προσωπικού.
Οι εργάτες τον λάτρευαν...
Ήταν καλός εργοδότης...
Όταν τους έδινε το μισθό, πολλοί του φιλούσαν το χέρι...

Η μητέρα μου ήταν το φιγουρίνι του.
Κυκλοφορούσε για ψώνια στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και πάντα φορούσε εντυπωσιακά φορέματα...
Όταν τη ρωτούσαν πού τα αγόρασε διαφήμιζε την κλωστοϋφαντουργία του Τάσου Ζαφειριάδη...
Ήταν η πρώτη διαδικασίας διαφήμισης που θυμάμαι…

Μετά ήρθε ο πόλεμος…

Οι Γερμανοί ήρθαν στο εργοστάσιο λίγες μέρες μετά αφού μπήκαν στη Θεσσαλονίκη.
Ήρθε ένα τζιπάκι, κατέβηκε ένας Γερμανός υψηλόβαθμος.
Ο αδελφός μου ήξερε Γερμανικά και έκανε τον διερμηνέα.
Ζήτησαν από τον πατέρα μου να συμβιβαστεί, να συνεργαστεί και να δανείσει το εργοστάσιό του για σέρβις κινητήρων γερμανικών αεροπλάνων.

Ο πατέρας έβαλε το χέρι στην τσέπη του, του παρέδωσε τα κλειδιά τού εργοστασίου και είπε στον αδελφό μου «Πές του ότι έχω πατρίδα να βοηθήσω … και αυτή είναι η Ελλάδα».

Έφυγε και δεν γύρισε να κοιτάξει το εργοστάσιό του…
Λίγους μήνες μετά πέθανε από τη στεναχώρια του…
Το εργοστάσιο το είχε χτίσει πέτρα πέτρα…
Ήταν πολύ οδυνηρό για αυτόν αυτό που συνέβη… Του στοίχισε...

Η κατοχή μας βρήκε κλονισμένους, αλλά ενωμένους…
Η μάνα και εμείς τα τρία αδέλφια…
Χάσαμε τα πάντα … εργοστάσιο, πατέρα, χρήματα…
Έπρεπε όμως να επιβιώσουμε

Είχαμε την μόρφωση που μας είχε προσφέρει ο πατέρας, την αγάπη μεταξύ μας, και μεγάλα μεταξωτά τόπια με ύφασμα που προλάβαμε και φέραμε από το εργοστάσιο στο σπίτι μας…

Και ξεκίνησα λοιπόν εγώ μία Οδύσσεια, για να καταφέρουμε να επιβιώσουμε…
Με ένα μικρό βαρκάκι , έφευγα πρωί αξημέρωτα από την Θεσσαλονίκη και πήγαινα στην Μηχανιώνα .
Παραλιακά για να μην δώσω στόχο και οι Γερμανοί να νομίζουν ότι ψαρεύω...
Εκεί ερχόταν ένα πλοίο από Λήμνο και έφερνε λάδι…
Έδινα αρκετά μέτρα μεταξωτό ύφασμα και έπαιρνα δύο τενεκέδες λάδι…
Τους έφερνα πίσω με το βαρκάκι…
Και άφηνα τον ένα σπίτι…
Τον άλλο τον έπαιρνα με ένα ποδήλατο και πήγαινα στα Γιαννιτσά… 50 χιλιόμετρα με το ποδήλατο.
Έδινα τον ένα τενεκέ λάδι και έπαιρνα ένα τσουβάλι αλεύρι…
Γύριζα σπίτι και τρώγαμε τηγανίτες…
ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ τηγανίτες…
Και όταν σωνόταν το λάδι ή το αλεύρι έκανα ΠΑΛΙ το ίδιο…
Τρία – τέσσερα χρόνια, τη βγάλαμε με τηγανίτες…
Και να σου πω και κάτι???
ΔΟΞΑ ΤΩ ΘΕΩ …
Άλλοι δεν είχαν ούτε ένα κομμάτι ψωμί…

Περικλής Ζαφειριάδης (+)
και για τη μεταφορά Πάνος Τακάκης

** Το κείμενο αναρτήθηκε στο fb από τον Π.Τ. που έγραψε με πολύ σεβασμό για τον νονό του, τον Περή, ο οποίος είναι, όπως αναφέρει σε άλλη ποστ, ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που έχει θαυμάσει (έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες ημέρες). Ο Περικλής Ζαφειριάδης δεν έκανε παιδιά, αλλά πρόσφερε καλοσύνη, έμπρακτα, και προίκισε εννέα ανίψια.
** Οι φωτογραφίες είναι από την έκθεση που έγινε στη Θεσσαλονίκη με τίτλο «Στο περιθώριο του πολέμου: Η Θεσσαλονίκη της Κατοχής (1941-1944)» σε παράλληλη εκδήλωση με την παρουσίαση του βιβλίου «Αναπαραστάσεις της Κατοχής: φωτογραφία, ιστορία, μνήμη».

Ακολουθήστε το μπλογκ του Harddog στο facebook και κάνετε like, αν σας αρέσει