Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

Οι τελίτσες που σκοτώνουν τον λόγο

Θέλαμε να δημοσιεύσουμε στο μπλογκ ανάρτηση συναδέλφου με μικρές ιστορίες από την καριέρα του (άλλες αρκετά, άλλες πολύ ενδιαφέρουσες) αλλά δεν το κάναμε επειδή είχε ένα σωρό αποσιωπητικά –κάθε τριάντα λέξεις και από τρεις τελείες. Είναι αυτές που σκοτώνουν το κείμενο, σκαλώνουν την ανάγνωση και τεμαχίζουν το λόγο, επειδή ο συντάκτης έχει
ανασφάλεια και φοβάται ότι μια έκφραση, μια λέξη, δεν έχει κυριολεκτική σημασία και έτσι πριν από αυτήν ρίχνουν αποσιωπητικά με τη μάνικα. Μπορεί να διαβάσεις, λοιπόν:

«Στο… βάθος της σκέψης του, υπήρχε ο στόχος να κάνει ένα… μπαμ με την πρώτη εμφάνιση. Ως τότε θα ήταν… κουμπωμένος για το τι λέει επειδή ήξερε ότι και οι… τοίχοι έχουν αυτιά».

Από τον συντάκτη αυτού του υποθετικού κειμένου έγινε επιδρομή με τελίτσες γιατί πιστεύει ότι το «βάθος» είναι μόνο για τη θάλασσα και τα πηγάδια, το «μπαμ» για τα μπαλόνια, το «κούμπωμα» για τα ρούχα και οι «τοίχοι» υπάρχουν μόνο σε αναφορές για κτήρια. Γι’ αυτό πολλές φορές δημοσιογραφικά κείμενα κατακλύζονται από τελίτσες που κουράζουν και διακόπτουν (αναιδώς!) τον αναγνώστη. Και ουδείς γνώστης της γλώσσας κάνει αναφορά στο φαινόμενο. Ενώ θα έπρεπε να υπάρχει ειδικό μάθημα στις δημοσιογραφικές σχολές από τους δημοσιογραφικούς δασκάλους. Είδατε; Αποφύγαμε τα αποσιωπητικά πριν από το «δασκάλους», ενώ για ορισμένους (μόνο για ορισμένους) θα έπρεπε να μπουν μερικά χιλιόμετρα τελίτσες.

(Τα εισαγωγικά στα δημοσιογραφικά κείμενα είναι μια ακόμα ιστορία πόνου της γλώσσας και της έκφρασης. Και εκεί κατάχρηση. Ίσως γι΄ αυτά να τα πούμε μια άλλη φορά).