Κυριακή, 9 Ιουλίου 2017

Η αποικία καταδίκων μετορφώθηκε σε διαστημικό κέντρο

Οι μερακλήδες που επιμένετε να ασχολείστε ακόμα με το στοίχημα καλοκαιριάτικα μάλλον απορήσατε με το εναρκτήριο παιχνίδι του Γκολντ Καπ, το αντίστοιχο… Γιούρο της Βόρειας Αμερικής, τα ξημερώματα του Σαββάτου: Γαλλική Γουιάνα – Καναδάς. Πρώτη συμμετοχή της Γαλλικής Γουιάνας στην τελική φάση της διοργάνωσης (τα πήγε καλά στο πρώτο της ματς παρά την ήττα της με 4-2),
μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τη στήλη να σας γνωρίσει αυτή τη γωνιά του κόσμου, που βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μας, αλλά έχει πολύ ενδιαφέρον, όπως θα διαπιστώσετε.
Μία από τις τρεις: Γκουιάνα σημαίνει «τόπος με πολλά νερά» στη γλώσσα των τοπικών ιθαγενών. Πολλά ποτάμια, στην ουσία παραπόταμοι του Αμαζονίου και του Ορινόκου, διασχίζουν την περιοχή. Η οργιώδης βλάστηση και η προσδοκία γρήγορου κέρδους βρήκαν σχεδόν όλες τις μεγάλες αποικιακές δυνάμεις της γης να συνωστίζονται στην περιοχή: Άγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Ολλανδοί, Ισπανοί…  Όλοι κράτησαν ένα κομμάτι της Γουιάνας για λογαριασμό τους. Το πορτογαλικό ενσωματώθηκε στη Βραζιλία, το ισπανικό στη Βενεζουέλα, το αγγλικό έγινε ανεξάρτητο κράτος (Δημοκρατία της Γουιάνας) το 1966, το ολλανδικό ανεξαρτητοποιήθηκε το 1975 και μετονομάστηκε σε Σουρινάμ και το γαλλικό… παραμένει γαλλικό ως σήμερα!

Φυλακές: Οι Γάλλοι γρήγορα κατάλαβαν ότι αυτό το κομμάτι γης που διεκδίκησαν στη Νότια Αμερική δεν είχε να τους προσφέρει πολλά πράγματα. Υπήρχαν μεν ορυχεία χρυσού, αλλά βαθιά χωμένα στη ζούγκλα, σε πολύ αφιλόξενες συνθήκες. Έτσι αποφάσισαν να μετατρέψουν την απομακρυσμένη Γουιάνα σε… αποικία καταδίκων. Οι πρώτες φυλακές άνοιξαν εκεί στις αρχές του 19ου αιώνα και ορισμένες απ’ αυτές απέκτησαν θρυλικές διαστάσεις ως κολαστήρια για τους κάθε λογής κατάδικους που κατέληγαν εκεί. Η πιο φοβερή φυλακή βρισκόταν σ’ ένα νησάκι κοντά στις ακτές της Γουιάνας, που είχε μετονομαστεί σε Νησί του Διαβόλου.

Ευγνωμοσύνη: Η Γαλλική Γουιάνα χρωστάει πολλά στον Φελίξ Εμπουέ, έναν απόγονο σκλάβων που είχε γεννηθεί εκεί, αλλά έκανε καριέρα στον γαλλικό αποικιακό στρατό. Ο Εμπουέ ήταν ο πρώτος στρατιωτικός διοικητής που δήλωσε πίστη στο Σαρλ Ντε Γκωλ, όταν αυτός ξεσήκωνε τους Γάλλους κατά του άξονα και της φιλογερμανικής γαλλικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Ντε Γκωλ δεν ξέχασε την υποστήριξη του Εμπουέ.

Διάστημα: Η τελευταία φυλακή έκλεισε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όμως η περιοχή οδηγήθηκε σε παρακμή. Όταν έχασε οριστικά την Αλγερία και τις αερο-διαστημικές εγκαταστάσεις στη Σαχάρα, ο Ντε Γκωλ αποφάσισε να φτιάξει ένα διαστημικό κέντρο στη Γαλλική Γουιάνα. Το κέντρο ολοκληρώθηκε στην περιοχή Κουρού το 1965 και από τότε στηρίζει όλη την οικονομία της Γαλλικής Γουιάνας. Είναι και η καλύτερη αφορμή που έψαχναν οι Γουιανέζοι να δεθούν ακόμα πιο σφιχτά στο άρμα της Γαλλίας, αφού τους έχουν απόλυτη ανάγκη για να επιβιώσουν.

Πλούσιοι με… ευρώ: Σήμερα η Γαλλική Γουιάνα αποτελεί υπερπόντιο έδαφος της γαλλικής δημοκρατίας. Οι περίπου 210.000 κάτοικοί της έχουν πλήρη δικαιώματα ως Γάλλοι πολίτες, ψηφίζουν στις γαλλικές εκλογές και υπερηφανεύονται ότι είναι το πιο δυτικό τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης! Επίσημο νόμισμα της περιοχής είναι, φυσικά, το ευρώ, και οι επιδοτήσεις των Γάλλων προσφέρουν στους κατοίκους ένα βιοτικό επίπεδο που οι γείτονές τους ούτε καν το ονειρεύονται. Για την ακρίβεια, η Γαλλική Γουιάνα έχει το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα απ’ όλες τις χώρες της Νότιας Αμερικής. Γι’ αυτό οι φωνές για ανεξαρτησία της περιοχής είναι εξαιρετικά περιορισμένες, αφού οι γείτονες που έχασαν τους Ευρωπαίους στυλοβάτες τους είναι κατά πολύ φτωχότεροι.
Ούτε κεντρικοί, ούτε νησιώτες: Μια ματιά στο χάρτη βεβαιώνει ότι η Γαλλική Γουιάνα, όπως και οι γειτόνισσές της, ανήκει στη Νότια Αμερική. Κι όμως, σε πολλά επίπεδα, από το πολιτικό ως το κοινωνικό και ιστορικό, εντάσσεται περισσότερο στη ζώνη της Καραϊβικής. Οι πρώην ισπανικές και πορτογαλικές αποικίες που συγκρότησαν τα κράτη της Νότιας Αμερικής δεν είδαν με καλό μάτι τους Αγγλογάλλους, γι’ αυτό δεν ενέταξαν τις Γουιάνες ούτε στους πολιτικούς θεσμούς τους, ούτε φυσικά και στους αθλητικούς. Γι’ αυτό η Γαλλική Γουιάνα, όπως και το Σουρινάμ και η Γουιάνα, συμμετέχουν στις διοργανώσεις της CONCACAF, της βορειοαμερικάνικης ζώνης, και όχι σε αυτήν της Νότιας Αμερικής.

Όχι στη ΦΙΦΑ: Το πιο παράδοξο, όμως, με τη Γαλλική Γουιάνα είναι ότι παρά το γεγονός ότι αποτελεί ισότιμο μέλος της CONCACAF, μάλιστα τόσο δυνατό ποδοσφαιρικά που να δίνει και το «παρών» στην τελική φάση του πρωταθλήματος της συγκεκριμένης ζώνης, δεν είναι μέλος της ΦΙΦΑ! Σε αντίθεση με τις άλλες πρώην «αποικιακές» δυνάμεις, που δεν αρνήθηκαν την ποδοσφαιρική «ανεξαρτησία» σ’ όλες τις πρώην αποικίες τους, οι Γάλλοι συνεχίζουν να θεωρούν τις ομοσπονδίες των περιοχών αυτών ως… υπαγόμενες στη γαλλική ομοσπονδία. Μόνο στην Ταϊτή και τη Νέα Καληδονία επετράπη να γίνουν μέλη της ΦΙΦΑ και να συμμετέχουν στα προκριματικά του Μουντιάλ. Τα γαλλικά εδάφη της Αμερικής (Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Σεν Μαρτέν) όσο καλές ομάδες κι αν διαθέτουν, δεν μπορούν να έχουν καν το όνειρο συμμετοχής σ’ ένα Παγκόσμιο Κύπελλο.

Αργύρης Παγαρτάνης 
(Δημοσιεύεται στη Live Sport της Κυριακής)