Τετάρτη, 19 Ιουλίου 2017

Ήταν ένας Σύριος κι ένας πρόσφυγας

Το πρόσωπο της Μπαεάν Τζουμά φωτίστηκε μόλις ο φακός έπεσε πάνω της. Η 23χρονη κοπέλα από τη Συρία ανέμισε τη σημαία της πατρίδας της ψηλά πάνω από το κεφάλι της, κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης του 17ου Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Υγρού Στίβου, που διεξάγεται αυτές τις ημέρες στη Βουδαπέστη. Λίγα λεπτά πριν, στο ίδιο γήπεδο μπήκε μια συμπατριώτισσά της, αλλά ανέμιζε άλλη σημαία. Η Γιουσρά Μαρντίνι
προτίμησε κι αυτή τη φορά να κολυμπήσει σε μια διεθνή διοργάνωση όχι κάτω από τη σημαία της πατρίδας της, αλλά εκπροσωπώντας την Διεθνή Ομάδα Προσφύγων, μια ομάδα που κατασκευάστηκε από τη ΔΟΕ το 2016 για να «φιλοξενήσει» πρόσφυγες αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο, και διατηρήθηκε για όλα τα παγκόσμια αθλητικά ραντεβού.

Στο ραντεβού της Βουδαπέστης η ομάδα των προσφύγων αποτελείται από δύο άτομα: τη Γιουσρά και τον επίσης Σύριο Ανίς Ραμί, που θα συμμετάσχει στα 100μ. πεταλούδας. Παράλληλα, όμως, υπάρχει και συριακή ομάδα, αποτελούμενη από τέσσερις κολυμβητές. Με αυτό τον τρόπο τίθεται ακόμα πιο επιτακτικά το ερώτημα, αν η συμμετοχή στην προσφυγική ομάδα είναι απόρροια ανάγκης ή πολιτικής επιλογής.

Η ιστορία της Γιουσρά δημοσιεύτηκε και σε ελληνικά μέσα πριν από ένα χρόνο. Η κολυμβήτρια που έφυγε από την εμπόλεμη Δαμασκό μαζί με την αδελφή της, για να βρουν μια ασφαλέστερη και καλύτερη ζωή στην Ευρώπη, πέρασε στην ήπειρό μας από τα νερά του Αιγαίου. Η μοίρα το θέλησε έτσι ώστε το πλοιάριό της να ναυαγήσει και η ίδια να αναδειχτεί σε ηρωίδα, σώζοντας από βέβαιο πνιγμό 18 συμπατριώτες της, πριν διανύσει τα μίλια που απέμεναν μέχρι τις ελληνικές ακτές. Τώρα πια η Γιουσρά έχει χτίσει μια ζωή. Ζει και προπονείται στο Βερολίνο, τιμήθηκε με βραβείο από τους ηγέτες των 20 ισχυροτέρων χωρών του κόσμου και από τον περασμένο Απρίλιο είναι πρέσβειρα του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

Η ίδια βλέπει τη ζωή της πια μακριά από τη Συρία, αλλά δεν θέλει να πάρει την γερμανική υπηκοότητα, όπως της προσφέρθηκε, για να μην χάσει την ιδιότητα του πρόσφυγα, όπως την… κατηγορεί το καθεστώς Άσαντ στη Συρία. Η Μπαεάν Τζουμά θα μπορούσε κι αυτή να είναι μια δεύτερη Γιουσρά. Το Χαλέπι, η πόλη που γεννήθηκε και μεγάλωσε, έχει σχεδόν ισοπεδωθεί από τους βομβαρδισμούς ένθεν κακείθεν όλα αυτά τα χρόνια, πολύ περισσότερο από τη Δαμασκό. Για να γλυτώσει, μάλιστα, από τις ιπτάμενες βόμβες η Μπαεάν μετακόμισε σε συγγενείς της στην συριακή πρωτεύουσα, από εκεί που έφυγε κυνηγημένη η Γιουσρά. Τους εννέα από τους 12 μήνες κάθε χρόνου η Μπαεάν αποδέχεται προσκλήσεις από κολυμβητικά κλαμπ και προπονείται μαζί τους.

Το τελευταίο εξάμηνο βρισκόταν στη Ρωσία, όπου όπως είπε πέρασε δύσκολα, γιατί δεν ήξερε τη γλώσσα. Πού διαφέρουν η Γιουσρά από τη Μπαέαν; Προφανώς στον τρόπο που αντιμετωπίζουν το καθεστώς και την δύναμή του. Η Γιουσρά αποφάσισε να κόψει τις γέφυρες και να κοιτάξει προς την Ευρώπη, ελπίζοντας ενδεχομένως ότι αν αλλάξει η πολιτική κατάσταση στην πατρίδα της θα μπορούσε να επανέλθει. Η Μπαεάν δεν έκοψε τους δεσμούς της, αν και θα μπορούσε κάλλιστα να το είχε κάνει.

Ακόμα πιο παράξενη είναι η κατάσταση με τον Αζάντ Αλ Μπαραζί, που θα εκπροσωπήσει τη Συρία στα 100μ. πρόσθιο. Γιος διπλωμάτη και γεννημένος στη Σαουδική Αραβία, ο Αλ Μπαραζί είχε την οικονομική άνεση να καλλιεργήσει το ταλέντο του και να σπουδάσει παράλληλα στις ΗΠΑ. Στη Συρία δεν έχει πατήσει καθόλου από τη στιγμή που ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος, η ζωή του βρίσκεται ανάμεσα στην Καλιφόρνια, τη Χαβάη και τις υποχρεώσεις του σε διεθνή μίτινγκ και αγώνες. Ο Μπαραζί εκπροσώπησε τη Συρία στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012. Θεώρησε ότι αυτό ήταν το καθήκον του, να δείξει ότι παρά τα προβλήματα που υπάρχουν, η πατρίδα του είναι παρούσα, έστω και μ’ αυτόν τον έμμεσο τρόπο, στα μεγάλα αθλητικά ραντεβού.

Για το καθεστώς Άσαντ και τις σχέσεις του με αυτό δεν θέλει να μιλήσει, πλην όμως φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν είναι αντίθετος. Θα ήταν πρόκληση, βέβαια, αυτός να δηλώσει πρόσφυγας, δεδομένου ότι η ζωή του είναι εδώ και χρόνια μακριά από τη Συρία. Παρά την διαφορετική αντίληψη, οι αθλητές δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν. Η Γιουσρά παραδέχτηκε ότι είδε την συριακή αποστολή κατά τη διάρκεια των προπονήσεων και μίλησε μαζί τους. Το ποια πλευρά θα αποδειχτεί ότι έκανε τη σωστή επιλογή θα το δούμε σε λίγα χρόνια.

Αργύρης Παγαρτάνης
(Δημοσιεύεται στη Live Sport της Τετάρτης)