Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Όταν το ποδόσφαιρο μπλέκει με την πολιτική

Πριν από μία εβδομάδα η ομάδα ποδοσφαίρου της Γαλλικής Γουιάνας μηδενίστηκε σε επίσημο ματς της στο Γκολντ Καπ (το κύπελλο Βόρειας, Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής) με την Ονδούρα, επειδή χρησιμοποίησε τον Φλοράν Μαλουντά. Ο ευρέως γνωστός 37χρονος ποδοσφαιριστής θεωρήθηκε ότι δεν είχε δικαίωμα συμμετοχής, επειδή είχε προηγουμένως αγωνιστεί (και μάλιστα
80 φορές) με την εθνική Γαλλίας. Σύμφωνα με τους νόμους της ΦΙΦΑ ένας ποδοσφαιριστής δεν μπορεί να παίξει σε δύο διαφορετικές ανδρικές εθνικές ομάδες.
Η μοναδική εξαίρεση είναι η αναγνώριση ενός νέου κράτους και, φυσικά, η δημιουργία μιας νέας εθνικής ομάδας. Έτσι, για να αναφερθούμε στο πιο πρόσφατο χρονικά παράδειγμα, επετράπη στη νέα ομάδα του Κοσόβου να χρησιμοποιήσει ποδοσφαιριστές που παλαιότερα αγωνίζονταν σε άλλες εθνικές ομάδες, κυρίως της Αλβανίας, αλλά όχι μόνο.

Μοιάζει πολύ σαφές, έτσι δεν είναι; Ιδιαίτερα μετά τη δέσμευση της ΦΙΦΑ ότι θα δέχεται νέα μέλη μόνο εφ’ όσον αυτά γίνονται δεκτά στον ΟΗΕ, υποτίθεται ότι ξεκαθάρισε ακόμα περισσότερο τη στάση της. Κι όμως, η πολιτική της σε θέματα αναγνώρισης ομάδων ή υπηκοότητας είναι συνώνυμη του… αχταρμά.

Μερικά παραδείγματα για να καταλάβετε το θέατρο του παραλόγου:

Μεγάλη Βρετανία: Όλοι γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει εθνική ομάδα Μεγάλης Βρετανίας. Κι αυτή που δημιουργήθηκε… τεχνητά, για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012, έγινε αντικείμενο μποϊκοτάζ. Η ΦΙΦΑ επικαλείται ιστορικούς λόγους για να διατηρούνται αυτόνομες οι τέσσερις ομοσπονδίες της (Αγγλία, Ουαλία, Σκωτία, Β.Ιρλανδία). Ως εδώ καλά. Δεν αναγνωρίζει, όμως, άλλα «κομμάτια» του Ηνωμένου Βασιλείου, πολύ μικρότερα σε έκταση και πληθυσμό (Νήσος του Μαν, Τζέρσεϊ, Γκέρνσι κτλ.) που θα μπορούσαν κάλλιστα κι αυτά να έχουν «αυτόνομες» εθνικές ομάδες, αφού οι τοπικές τους ομοσπονδίες ιδρύθηκαν πριν από έναν αιώνα και βάλε. Οι τρεις περιοχές που αναφέραμε έχουν αναγνωρισμένες ομοσπονδίες σε μια σειρά από σπορ, από το βόλεϊ ως το πιγκ πογκ!

Μονακό: Ούτε η ΟΥΕΦΑ, ούτε η ΦΙΦΑ έχουν διάθεση να αναγνωρίσουν αυτόνομη εθνική ομάδα του διάσημου πριγκιπάτου. Το Μονακό για το ποδόσφαιρο θεωρείται… γαλλικό έδαφος, αν και ως κράτος είναι πλήρως ανεξάρτητο και μέλος του ΟΗΕ από το 1993! Και η ΦΙΦΑ το… χρησιμοποιεί, βέβαια, αλλά σαν ξενοδοχειακή βάση για γκαλά και κληρώσεις ή (παλαιότερα) ως έδρα του ευρωπαϊκού σούπερ καπ! Το Μονακό, βέβαια, έχει αυτόνομη και αναγνωρισμένη ομοσπονδία στο στίβο, το μπάσκετ, το βόλεϊ κτλ.

Γαλλικά εδάφη: Εδώ η λέξη κλειδί είναι «υποκρισία». Η ΦΙΦΑ αρνείται να αναγνωρίσει περιοχές που ακόμα και σήμερα θεωρούνται «αναπόσπαστα εδάφη» της Γαλλικής Δημοκρατίας, ανάμεσά τους και η Γαλλική Γουιάνα, με την οποία δημιουργήθηκε το πρόβλημα. Για να μην κατηγορηθεί, όμως, ότι αποκλείει ολόκληρα κομμάτια γης από τη μπάλα, προτίμησε τη μεσοβέζικη λύση: Οι περιοχές αυτές δεν αναγνωρίζονται από τη ΦΙΦΑ, αλλά από τις κατά τόπους ηπειρωτικές ομοσπονδίες! Έτσι προκύπτουν τα τραγελαφικά προβλήματα όπως αυτό του Μαλουντά, που κανονικά θα είχε δικαίωμα συμμετοχής αν έπαιζε στο κύπελλο Καραϊβικής (που γίνεται με τους κανονισμούς της CONCACAF) και στο Γκολντ Καπ δεν έχει.
Το χειρότερο, βέβαια, είναι ότι ακόμα και σ’ αυτόν τον κανόνα υπήρξαν… εξαιρέσεις. Η Γαλλική Πολυνησία (Ταϊτή) και η Νέα Καληδονία, δύο γαλλικά εδάφη στον Ειρηνικό, πέτυχαν να αναγνωριστούν από τη ΦΙΦΑ ως αυτόνομες ομάδες, αν και δεν υπήρξε αλλαγή στο πολιτικό τους στάτους. Πίεσαν, απλά, τους κατάλληλους ανθρώπους για να το πετύχουν.

Παλαιστίνη: Η ΦΙΦΑ έχει διαλαλήσει ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει ομάδα από «ευαίσθητη» πολιτικά περιοχή κι έτσι έκοψε τη φόρα σε μια σειρά από περιοχές που είχαν τέτοιες βλέψεις, όπως π.χ. η Αμπχαζία και η Νότια Οσετία (περιοχές της Γεωργίας που έχουν ανακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία τους με τις πλάτες της Ρωσίας) ή ακόμα και το Κουρδιστάν. Αναγνωρίζει, όμως, εδώ και 20 χρόνια την πιο θερμή πολιτικά περιοχή του πλανήτη, την Παλαιστίνη, σαν αυτόνομη εθνική ομάδα, παρ’ ότι η περιοχή δεν είναι αναγνωρισμένη ως μέλος του ΟΗΕ.

Ζανζιβάρη: Το τελευταίο παράδειγμα είναι και το πιο ακραίο. Ανάμεσα στα μέλη της ΚΑΦ (Αφρικάνικης ομοσπονδίας ποδοσφαίρου) βρίσκεται και η Ζανζιβάρη, ένα σύμπλεγμα νησιών στον Ινδικό Ωκεανό, τα οποία από το 1964 είναι ενωμένα με την γειτονική ενδοχώρα στο ανεξάρτητο κράτος της Τανζανίας. Η Ζανζιβάρη λειτουργεί ως ομόσπονδο κράτος στην Τανζανία, αλλά πέτυχε να αναγνωριστεί ως αυτόνομη εθνική ομάδα, για την ώρα σε περιφερειακό επίπεδο. Στο κύπελλο CECAFA για χώρες της Ανατολικής Αφρικής κατεβάζει δική της ομάδα, η οποία αρκετές φορές βρίσκει αντίπαλο την ομάδα της… υπόλοιπης Τανζανίας! Η δε πρωταθλήτρια της Ζανζιβάρης συμμετέχει κανονικά στο αφρικάνικο Τσάμπιονς Λιγκ, όπως κι αυτή της Τανζανίας!

Αργύρης Παγαρτάνης
(Δημοσιεύεται στη Live Sport της Τρίτης)