Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

Τα άγνωστα στοιχεία για το Άγιο Φως

του ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΓΑΡΤΑΝΗ (*)

Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ένα κρατικό αεροπλάνο φεύγει από την Αθήνα για την Ιερουσαλήμ. Επιστρέφει το ίδιο απόγευμα μεταφέροντας ένα αεροστεγές καντήλι με το Άγιο Φως, που έχει ανάψει το μεσημέρι από τον πατριάρχη Ιεροσολύμων στο Άγιο Κουβούκλιο του ναού της Ανάστασης και
γίνεται δεκτό με τιμές αρχηγού κράτους. Η όλη διαδικασία επανέρχεται στην επικαιρότητα πού και πού, κυρίως από αμφισβητίες. Τώρα, μάλιστα, στην εποχή της κρίσης, κάποιοι φωνάζουν ότι πρόκειται για περιττό έξοδο για ένα παγανιστικό κατάλοιπο. Ανεξάρτητα από το τι και πόσο πιστεύει ο καθένας, υπάρχουν πολλά πράγματα για το Άγιο Φως και την ιστορία του που δεν γνωρίζουμε.
Μουσουλμάνοι: Πέρα από τα χριστιανικά κείμενα, που βεβαίως δέχονται το θαύμα του Αγίου Φωτός, υπάρχουν και μαρτυρίες μουσουλμάνων ιστορικών και νομικών, οι οποίοι δέχονται το θαύμα. Στην ειδική τελετή που γίνεται το μεσημέρι του Μεγάλου Σαββάτου είναι παρόντες και μουσουλμάνοι. Άλλωστε τα κλειδιά του Ναού της Ανάστασης παραδοσιακά τα έχουν οι μουσουλμανικές αρχές της Ιερουσαλήμ.

Καθολικοί: Ως το 1.238 μ.Χ. το θαύμα του Αγίου Φωτός ήταν αποδεκτό και από την καθολική εκκλησία. Με απόφαση του πάπα Γρηγορίου Θ’  το θαύμα απορρίφθηκε και απαγορεύτηκε η παρουσία καθολικών ιερέων ή ακόμα και πιστών στην τελετή. Η απαγόρευση ισχύει μέχρι σήμερα.

Έλεγχοι: Παραδοσιακά ο πατριάρχης Ιεροσολύμων πριν μπει στο Ιερό Κουβούκλιο για την τελετή ελέγχεται από τον Εβραίο πολιτικό διοικητή της Ιερουσαλήμ και τον διευθυντή της Ισραηλινής αστυνομίας αυτοπροσώπως, ώστε να είναι σίγουρο ότι δεν έχει πάνω του κάτι που μπορεί να προκαλέσει φωτιά. Υπάρχει, επίσης, ειδική επιτροπή από αντιπροσώπους όλων των δογμάτων που ελέγχει το κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου για οποιασδήποτε μορφής απάτη.

Έσπασε η κολώνα: Η σκηνή κατά την οποία ο πατριάρχης βγαίνει από το κουβούκλιο με τα αναμμένα κεριά και σχεδόν… ποδοπατείται από τους εκπροσώπους των άλλων δογμάτων που σπεύδουν να πάρουν κι αυτοί το Άγιο Φως είναι οικεία σε όλους. Η αντιπαλότητα μεταξύ των δογμάτων είναι επίσης γνωστή. Το 1548 οι Αρμένιοι προσπάθησαν να πάρουν αυτοί το Άγιο Φως και έβγαλαν έξω τον Ορθόδοξο πατριάρχη, ο οποίος ακούμπησε σε μια μαρμάρινη κολώνα και έκλαιγε. Τότε με μια μεγάλη βροντή έσπασε η κολώνα (!) και το Άγιο Φως ξεπήδησε από εκεί. Η ραγισμένη κολώνα υπάρχει ακόμα και σήμερα, έχει ελεγχθεί από ειδικούς επιστήμονες, που ακόμα δεν έχουν αποφανθεί για το πώς συνέβη αυτό.

Μαρτυρία: Η μοναδική μαρτυρία για το τι συμβαίνει μέσα στον Πανάγιο Τάφο την ώρα της προσευχής του πατριάρχη Ιεροσολύμων έρχεται από τη συνέντευξη που έδωσε ο πατέρας Μητροφάνης το 1926. Επί χρόνια φύλακας του Παναγίου Τάφου ο ιερομόναχος, διατηρούσε αμφιβολίες σχετικά με το πώς ανάβει το Άγιο Φως και αποφάσισε εκείνη τη χρονιά να κρυφτεί στον τρούλο της εκκλησίας και να καθίσει εκεί για ώρες, ώστε να διαπιστώσει με τα ίδια του τα μάτια τι συνέβαινε. Αυτό που περιγράφει είναι ένα γαλάζιο φως που δημιουργείται από το πουθενά την ώρα της προσευχής του πατριάρχη, το οποίο μετατρέπεται σε έναν πύρινο δίσκο που ανάβει τα κεριά και την ιερή κανδήλα. Ο π.Μητροφάνης παρ’ ότι αποκάλυψε την αδιακρισία του δεν τιμωρήθηκε από την Ορθόδοξη εκκλησία.

Τα 33 κεριά: Παραδοσιακά ο πατριάρχης Ιεροσολύμων εισέρχεται στον Πανάγιο Τάφο κρατώντας τέσσερις δεσμίδες με 33 κεριά, όσα ήταν και τα χρόνια του Ιησού Χριστού όταν σταυρώθηκε. Από αυτά τα 13 ανήκουν στους Ορθόδοξους, 13 στους Λατίνους, 13 στους Αρμένιους και 4 στους Κόπτες μονοφυσίτες. Ο Αρμένιος πατριάρχης παίρνει παραδοσιακά πρώτος το Άγιο Φως (άλλωστε είναι και ο μοναδικός που έχει το δικαίωμα να εισέλθει μέχρι και τον προθάλαμο του Ιερού Κουβούκλιου), αν και θεσμικά ο πρώτος που έχει δικαίωμα να το πάρει είναι ο πάπας της Ρώμης, αν το ζητήσει ποτέ…

Πειράματα: Το Μεγάλο Σάββατο του 2008 δύο Ρώσοι επιστήμονες, ο Αντρέι Βολκόφ και ο Γεβγένι Μοροζόφ, πήραν την άδεια να μελετήσουν τη διαδικασία. Ο Βολκόφ, καθηγητής φυσικής στο διεθνούς φήμης ινστιτούτο «Κουρτσιατόφ», το εθνικό κέντρο ερευνών της Ρωσίας, έκανε καταγραφές με ειδική συσκευή (οσιλοσκόπιο). Το αποτέλεσμα της έρευνάς του καταγράφηκε ως εξής: «Ανεξήγητη και αδικαιολόγητη ηλεκτρική φόρτιση του αέρα γύρω από τον Πανάγιο Τάφο και επίσης ανεξήγητη ηλεκτρική εκκένωση, με πιθανή παρουσία πλάσματος χαμηλής θερμότητας». Ο ίδιος δεν έχει δώσει ώς σήμερα καμία επιστημονική εξήγηση για το θέμα.

(*) Το θέμα δημοσιεύεται στη Live Sport του Μεγάλου Σαββάτου