Κυριακή, 27 Νοεμβρίου 2016

Το «κακό παιδί», ο Κάστρο

ΤΙ ΕΔΕΙΧΝΑΝ ΤΑ ΠΑΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ («ΝΟΘΟΥ») ΤΕΚΝΟΥ ΕΝΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΤΡΙΑΣ ΤΟΥ

«Από μικρός φαινόταν ότι θα πάει μπροστά»! Πόσες φορές δεν το’ χουμε ακούσει αυτό, συνήθως από έμπειρα χείλη, όταν ψάχνουμε να σταχυολογήσουμε τη ζωή σημαντικών ανθρώπων, συνήθως πολιτικών; Συνομήλικοί τους ή μεγαλύτεροί τους ανακαλούν μνήμες από την παιδική
ηλικία της μεγάλης προσωπικότητας και επιμένουν ότι τα χαρίσματα και τα ταλέντα που έδειξε τα είχε από παιδί… Το προφίλ ενός ανθρώπου που θέλει να σταδιοδρομήσει στα κοινά είναι κοινό σχεδόν σ’ ολόκληρη την υφήλιο: Καλή και σταθερή οικογένεια για να «πατήσει» πάνω στο όνομα, αψεγάδιαστη συμπεριφορά, ισχυρή και πολύπλευρη εκπαίδευση, αποδοχή από τους συγγενείς, σταθερότητα στις απόψεις, πίστη στις προσωπικές σχέσεις, επαγγελματική επιτυχία, λήψη σωστών ηγετικών αποφάσεων τις κρίσιμες στιγμές.

Ο Φιντέλ Κάστρο, αυτή η κορυφαία προσωπικότητα της παγκόσμιας ιστορίας, που έκλεισε τα μάτια του χθες σε ηλικία 90 ετών, είναι το απόλυτο… αντι-παράδειγμα. Γι’ αυτό και δεν επιχειρήθηκε ποτέ ανάλογη βιογραφία, με φίλους και γνωστούς του από τα παλιά, πριν αναπτύξει τα ηγετικά του προσόντα και γίνει ο ηγέτης όχι μόνο του λαού του, αλλά και ενός ολόκληρου κόσμου. Για την ακρίβεια, ο Κάστρο δεν φαινόταν καθόλου ότι θα εξελιχθεί σ’ αυτό που έγινε. Κατ’ αρχάς, ο Κάστρο τεχνικά ήταν νόθος. Ο πατέρας του Άνχελ Κάστρο και η μητέρα του Λίνα Ρουθ δεν παντρεύτηκαν παρά το 1943, όταν ο Φιντέλ ήταν πια 17 ετών. Η Λίνα ήταν υπηρέτρια στο αρχοντικό των Κάστρο κι έγινε ερωμένη του Άνχελ όταν κατέρρευσε ο κανονικός του γάμος, χαρίζοντάς του πέντε παιδιά. Γι’ αυτό και το πλήρες όνομά του ήταν Φιντέλ Κάστρο Ρουθ, για το οποίο αργότερα δήλωνε ιδιαίτερα υπερήφανος.

Στα πρώτα χρόνια, όμως, της σταδιοδρομία τους υπήρξε τροχοπέδη. Ήταν κακός μαθητής. Άλλαξε τρία σχολεία μέχρι να καταφέρει να αποφοιτήσει από τη βασική εκπαίδευση, κυρίως διότι δεν έδινε σημασία σε κανένα μάθημα εκτός απ’ αυτά που του άρεσαν (ιστορία, γεωγραφία) κι έμπλεκε συνεχώς σε καυγάδες, συνήθως με μεγαλύτερούς του στην ηλικία. Έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα σπορ, έπαιζε ο ίδιος μπέιζμπολ με μεγάλη επιτυχία, αλλά θύμωνε πολύ όταν έχανε.

Οι δάσκαλοί του ειδικά στα θετικά μαθήματα τον χαρακτήρισαν μέχρι και «απροσάρμοστο». Και στη νομική σχολή του πανεπιστημίου της Αβάνας, όπου πήρε το πτυχίο του, τον θυμούνταν περισσότερο για τις επεισοδιακές φοιτητικές συνεδριάσεις παρά για τις ακαδημαϊκές του γνώσεις. Πασίγνωστη είναι η σχέση του Φιντέλ με τον αδελφό του Ραούλ, τον σημερινό ηγέτη της Κούβας και διάδοχό του. Λίγοι γνωρίζουν, όμως, ότι η αδελφή του Χουανίτα, σήμερα 83 ετών, ζει εξόριστη από το 1964 στις ΗΠΑ κατηγορούμενη από το κουβανικό καθεστώς για συνεργασία με τη CIA και αντιπατριωτισμό. Ή ότι ο αδελφός του Ραμόν, ο οποίος πέθανε τον περασμένο Φεβρουάριο σε ηλικία 91 ετών, είχε κατηγορηθεί επίσημα από το καθεστώς ότι νοιάζεται για τα λεφτά κι όχι για τη νίκη της επανάστασης και ουσιαστικά είχε παραγκωνιστεί από τα πρώτα χρόνια της επικράτησης. Είναι γνωστό, επίσης, ότι ο Φιντέλ με το που ανέλαβε την εξουσία δεν δήλωσε κομουνιστής, μάλιστα απέρριπτε τον όρο αυτόν στις διεθνείς του επαφές. Στην πρώτη διεθνή σύνοδο που συμμετείχε ως ηγέτης ζήτησε την υλοποίηση ενός σχεδίου βοήθειας των ΗΠΑ στις χώρες της Καραϊβικής ύψους 30 δισ. δολαρίων, κάτι σαν ένα «σχέδιο Μάρσαλ» της περιοχής!

Το γράμμα στον Ρούζβελτ

Στα 14 του, μάλιστα, είχε γράψει ένα γράμμα στον τότε Αμερικάνο πρόεδρο Ρούζβελτ, αποκαλώντας τον «καλέ μου φίλε» και ζητώντας του, αν μπορεί, να του στείλει ένα χαρτονόμισμα των δέκα δολαρίων. Οι προσωπικές σχέσεις του Κάστρο ήταν επίσης ένα μυστήριο. Απέκτησε παιδιά από τέσσερις διαφορετικές γυναίκες. Η πρώτη του επίσημη σύζυγος τον εγκατέλειψε ήταν από το 1955 και πήγε στην Ισπανία, μαζί με το γιο του Φιντελίτο. Η δεύτερη γυναίκα του Ντάλια Σότο του χάρισε ακόμα πέντε αγόρια. Είχε και δύο εξώγαμες κόρες, και οι συνεργάτες του αποκάλυψαν ότι ήταν ειδικός στις… σχέσεις της μιας βραδιάς, ειδικά από τότε που ανέλαβε την εξουσία.

Η πρώτη και μοναδική επιχείρηση που ανέλαβε να διευθύνει ο Κάστρο, ένα δικηγορικό γραφείο, χρεοκόπησε μέσα σε δύο χρόνια. Πριν τα παρατήσει, ο Φιντέλ είδε να του παίρνουν τα έπιπλα από το γραφείο του και να του κόβουν το ρεύμα. Σαν στρατιωτικός ηγέτης, ο Κάστρο ανέλαβε την επίθεση στο στρατόπεδο Μονκάδα το 1953, που κατέληξε σε φιάσκο και οδήγησε στη σύλληψη και τη φυλάκισή του. Στην περίφημη απόβαση του 1956 με το γιοτ «Γκράνμα», από τους 81 αντάρτες που ξεκίνησαν τελικά στη Σιέρα Μαέστρα έφτασαν μόνο 19 για να συνεχίσουν την επανάσταση. Ακόμα και οι εχθροί του, οι άνθρωποι του τότε δικτάτορα Μπατίστα, περίμεναν ότι το κίνημα θα σβήσει λόγω έλλειψης υποστήριξης κι ενδιαφέροντος.

Ατσάλινος ηγέτης

Τα υπόλοιπα, βέβαια, ανήκουν στην ιστορία. Το πώς αυτός ο ιδιόρρυθμος άνθρωπος εξελίχθηκε σ’ έναν ατσάλινο ηγέτη, που εγκαθίδρυσε ένα καθεστώς εχθρικό προς τις ΗΠΑ ευρισκόμενος λίγα μίλια μακριά από την πόρτα της, είναι αποτέλεσμα ενός προσώπου που δεν είχε δείξει ο Φιντέλ στα πρώτα χρόνια του. Κι οι αναφορές μας αυτό ακριβώς το στοιχείο θέλουν να αναδείξουν, ότι ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για το τι θα δείξει το μέλλον για κανέναν άνθρωπο…

Αργύρης Παγαρτάνης
(Δημοσιεύεται στη Live Sport της Κυριακής με τίτλο «Ο αποτυχημένος που έγινε ηγέτης»)