Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2016

«Ανεξάρτητη» Καλιφόρνια

ΦΟΥΝΤΩΣΕ Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ CALEXIT! ΕΝΑΣ... ΡΩΣΟΣ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ 

Αν έμπαινε κάποιος στο Twitter την επόμενη βραδιά της νίκης του Ντόναλντ Τραμπ στις αμερικάνικες εκλογές, θα διαπίστωνε ότι ένα από τα κορυφαία θέματα συζήτησης ήταν το #Calexit. Τι σημαίνει αυτό; Μετά το Brexit και το Grexit, η διεθνής κοινή γνώμη πρέπει να
συνηθίσει και αυτό τον όρο, που συνοψίζει την πιθανότητα να δούμε την Καλιφόρνια να φεύγει από τις ΗΠΑ και να γίνεται ανεξάρτητο κράτος; Είναι υπερβολική αντίδραση της στιγμής; Ένας κουρνιαχτός που θα κοπάσει σε κάποιος εβδομάδες, μέρες ίσως; Ή μια βόμβα στη (φαινομενικά ισχυρότατη) συνοχή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, που πιάνεται από το μομέντουμ της νίκης του Τραμπ κόντρα στην πλειοψηφία των κατοίκων της πολιτείας;

Η οποία βόμβα μπορεί να ανοίξει την όρεξη και σε άλλες περιοχές των ΗΠΑ με παρόμοια χαρακτηριστικά; Κατ’ αρχάς, μερικοί αριθμοί: Η Καλιφόρνια ψηφίζει σταθερά Δημοκρατικούς στις προεδρικές εκλογές εδώ και σχεδόν 30 χρόνια. Τελευταία φορά που υπήρξε πλειοψηφία Ρεπουμπλικάνων ήταν του Τζορτζ Μπους (πατέρα) το 1988. Αυτό, βέβαια, δεν εμπόδισε τους Καλιφορνέζους να ψηφίσουν τον Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ (και μάλιστα δύο φορές) ως κυβερνήτη με τη σημαία των Ρεπουμπλικάνων. Στις πρόσφατες εκλογές η Χίλαρι Κλίντον πήρε 61,46% έναντι μόλις 33,25% του Ντόναλντ Τραμπ.

Ισπανόφωνοι και Ασιάτες

Σύμφωνα με την απογραφή του 2010, η Καλιφόρνια έχει ποσοστό 38,8% ισπανόφωνων κι 14,7% ποσοστό Ασιατών, κυρίως κινέζικης ή ιαπωνικής καταγωγής. Συνολικά το 75,1% όλων των Καλιφορνέζων έχει τουλάχιστον έναν γονιό που δεν είναι λευκός ή ισπανόφωνος. Μιλάμε για συντριπτική πλειοψηφία ανθρώπων, τους οποίους ο Τραμπ απειλεί ανοιχτά, κάποιους με απέλαση, κάποιους άλλους να τους κάνει δύσκολη τη ζωή λόγω του χρώματος του δέρματός τους. Το θέμα της ανεξαρτησίας της Καλιφόρνια υπήρχε και πριν τον Τραμπ, αλλά ήταν απολύτως περιθωριακό. Ήταν στην ατζέντα κάποιων οργανώσεων ιθαγενών που διεκδικούσαν τα δικαιώματά τους ή μικρών γκρουπ ακτιβιστών.

Η Επιτροπή για την Ανεξαρτησία

Ήδη από το 2015 υπάρχει ένα γκρουπ που λέγεται «Yes California Ιndependence Committee», δηλαδή Επιτροπή για την Ανεξαρτησία της Καλιφόρνια, που λογαριάζει να οργανώσει το 2019 ένα δημοψήφισμα ανάλογο μ’ αυτό της Σκωτίας, στο οποίο οι κάτοικοι θα ερωτώνται αν θέλουν να μείνουν στις ΗΠΑ ή η πολιτεία τους να μετατραπεί σε ανεξάρτητη δημοκρατία. Στην ιστοσελίδα αυτού του γκρουπ διαβάζουμε ότι η Καλιφόρνια είναι η 6η μεγαλύτερη οικονομία της υφηλίου και το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της θα μπορούσε να εκτιναχθεί με την απόσχιση, δεδομένου ότι η πολιτεία δίνει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο σε φόρους στην κεντρική κυβέρνησης της Ουάσιγκτον, τα οποία λεφτά καταλήγουν σε πιο «φτωχές» πολιτείες.

Ένας 30χρονος «Ρώσος» επικεφαλής

Επικεφαλής αυτής της κίνησης εμφανίζεται ο Λουίς Μαρινέλι, ένας 30χρονος που δηλώνει πολιτικός ακτιβιστής, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη και δούλεψε επί χρόνια στη Ρωσία (!) σαν καθηγητής αγγλικών. Ο Μαρινέλι είναι πρόεδρος του «Εθνικού Κόμματος της Καλιφόρνια» και τον περασμένο Ιούνιο είχε συμμετάσχει σε τοπικές εκλογές διαμερισματικών συμβούλων, στις οποίες είχε αποσπάσει το 6,4% των ψήφων χωρίς καμία προβολή. Είναι προφανές ότι ο Μαρινέλι και το γκρουπ του προσπαθεί να καβαλήσει το κύμα της δυσαρέσκειας και να πετύχει κατ’ αρχάς τη διοργάνωση του δημοψηφίσματος. Ακόμα και η αποδοχή θα είναι τεράστιο βήμα, δεδομένου ότι στους νόμους των ΗΠΑ υπάρχει εξαντλητική νομοθεσία για το πώς μια περιοχή μπορεί να γίνει πολιτεία των ΗΠΑ ή μια πολιτεία να διασπαστεί σε δύο ή περισσότερες, αλλά δεν υπάρχει νόμος που να ορίζει τα βήματα εξόδου.

Φυσικά δεν είναι λύση κάποιος που διαφωνεί να φεύγει, ακόμα κι αν διαφωνεί κάθετα. Ούτε φαίνεται κάτι τέτοιο πιθανό να συμβεί. Αλλά και πριν λίγα χρόνια αν μας έλεγαν ότι η Βρετανία θα ψήφιζε να φύγει από την Ε.Ε. ή ο Ντόναλντ Τραμπ θα εκλεγόταν πρόεδρος των ΗΠΑ, πάλι δεν θα το θεωρούσαμε πιθανό να συμβεί. Το σίγουρο είναι ότι αν αυτή η καμπάνια μετεξελιχθεί σε κάτι πιο σοβαρό από κάποιες μεμονωμένες διαδηλώσεις στο Λος Άντζελες ή οργισμένα τιτιβίσματα στο Twitter, ο Τραμπ θα το πολεμήσει μέχρις εσχάτων. Διότι ακόμα και η σκέψη της απόσχισης της Καλιφόρνια θα μπορούσε να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου.

Τα αυτονομιστικά κινήματα στις ΗΠΑ

Υπάρχουν πολλά αυτονομιστικά κινήματα, από την Αλάσκα και τη Χαβάη μέχρι το Τέξας και το Βερμόντ, τα οποία απευθύνονται σε τοπικό κοινό και (εκτός του κόμματος της Αλάσκα, το οποίο έχει και εκλεγμένους εκπροσώπους) έχουν πολύ μικρή στήριξη. Αν βρεθούν ανάλογοι «Τραμπ» κι εκεί, και πείσουν τον κόσμο ότι μπορεί να γίνει πλούσιος απλά ψηφίζοντας απόσχιση επειδή δεν θα πληρώνει τις φτωχότερες περιοχές της χώρας, κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει. Η Αμερική μπορεί να έλθει αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη κρίση συνοχής της από το «Βόρειοι και Νότιοι» πριν από ενάμιση αιώνα.

Αργύρης Παγαρτάνης 
(Δημοσιεύεται στη Live Sport της Κυριακής)