Τετάρτη, 26 Οκτωβρίου 2016

Οι περιπέτειες των κανονισμών

Λένε ότι το ποδόσφαιρο είναι το πιο συναρπαστικό των σπορ επειδή είναι και το απλούστερο. Μπορεί η νεότερη εκδοχή του, αυτή που έχουμε συνηθίσει όλοι να παρακολουθούμε, να μην μοιάζει με αυτό που χαρακτηρίστηκε ως «ποδόσφαιρο» κι άρχισε να παίζεται με οργανωμένους κανόνες το 1863, με την ίδρυση της αγγλικής ομοσπονδίας, αλλά η γενική λογική του παρέμεινε ίδια. Σ’ αυτό τον 1,5 αιώνα της επίσημης ύπαρξής του,
βέβαια, κάποιοι προσπάθησαν να επέμβουν δραστικά σ’ αυτό που είχαμε συνηθίσει. Για το καλό του θεάματος, της επίθεσης, τέλος πάντων για το καλό του παιχνιδιού. Κάποιοι από τους κανονισμούς εφαρμόστηκαν και καταργήθηκαν σε αυτό που λέμε ανώτερο επίπεδο, κάποιοι έμειναν μόνο στα πειράματα.

Αμερικάνικα πέναλτι: Είναι γνωστό ότι οι Αμερικάνοι δεν συμπαθούν τις ισοπαλίες στα σπορ τους. Στο αμερικάνικο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου τη δεκαετία του 1980 όταν ένα ματς τελείωνε ισόπαλο αμέσως υπήρχαν τα πιο παράξενα χτυπήματα πέναλτι που έχουν εφαρμοστεί ποτέ. Ο επιτιθέμενος παίκτης δεν έστηνε τη μπάλα στην άσπρη βούλα, αλλά ξεκινούσε από το… κέντρο του γηπέδου και είχε την ευκαιρία είτε να επιχειρήσει μακρινό πλασέ, είτε δυνατό σουτ, είτε και να περάσει τον γκολκίπερ, που μπορούσε φυσικά να βγει όσο μακριά ήθελε! Ήλθαν μερικά εντυπωσιακά γκολ απ΄ αυτό, αλλά καταργήθηκε με την κατάρρευση της αμερικάνικης λίγκας πριν το 1990.

Πιο μπροστά η μπάλα στο φάουλ: Ο κανόνας εφαρμόστηκε και στην Πρέμιερ Λιγκ τη δεκαετία του 1990. Αν ο διαιτητής καταλάβαινε ότι οι αμυνόμενοι σ’ ένα χτύπημα φάουλ προσπαθούσαν να «κλέψουν» και να τοποθετηθούν πιο μπροστά, είχε το δικαίωμα να… μεταφέρει τη μπάλα δέκα βήματα πιο κοντά στο τέρμα! Ο κανονισμός, βέβαια, είχε όριο τη μεγάλη περιοχή, οπότε πολλές ομάδες έκαναν επίτηδες καθυστέρηση στο στήσιμο του τείχους για να… τιμωρηθούν και ενώ η μπάλα πήγαινε μπροστά, στην ουσία η απόσταση μεταξύ της και του τείχους μειωνόταν!

Βαθμοί παραπάνω στις μεγάλες νίκες: Έμπνευση της ομοσπονδία της Πολωνίας λίγα χρόνια πριν την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, να πριμοδοτεί τις νίκες με πάνω από τρία γκολ διαφορά με έναν βαθμό παραπάνω. Στην αρχή το πράγμα λειτούργησε, μετά οι ομάδες που διεκδικούσαν τον τίτλο «κανόνιζαν» να νικούν όλα τα κρίσιμα τελευταία ματς τους με 3-0 και πάνω για να παίρνουν το μάξιμουμ των βαθμών, εναντίον πολύ «βολικών» αντιπάλων. Ο κανονισμός καταργήθηκε όταν πια ήταν εξόφθαλμη η «πριμοδότηση» όσων είχαν άκρες στο παρασκήνιο.

Καθόλου βαθμοί στο 0-0: Πρωτοπόροι στην εφαρμογή αυτού του κανονισμού υπήρξαν οι Κινέζοι, που ήθελαν να καταπολεμήσουν το κακό στη ρίζα του κι αποφάσισαν να μην δίνουν κανέναν βαθμό στις ομάδες που δεν μπορούσαν να σκοράρουν. Το αποτέλεσμα ήταν αυτό που καταλαβαίνετε. Όσοι… επιθυμούσαν σώνει και καλά το ματς τους να λήξει ισόπαλο, απλά πετύχαιναν από ένα γκολ για να… κατοχυρώσουν τον βαθμό που θα μοιράζονταν και στη συνέχεια πετούσαν τη μπάλα στην εξέδρα. Στη δεκαετία του 1980 υπήρξε πραγματικό… τσουνάμι ισοπαλιών με ακριβές σκορ 1-1 στο κινέζικο ποδόσφαιρο, οπότε κι αυτός ο κανονισμός κατέληξε στα αζήτητα.

Περισσότεροι βαθμοί στα διπλά: Ο κανονισμός αυτός εφαρμόστηκε σε περιφερειακά πρωταθλήματα της Αγγλίας, προφανώς για να καταπολεμήσει το φαινόμενο ομάδων που τα έδιναν όλα στα εντός έδρας παιχνίδια τους κι έπαιρναν τρίποντα, αλλά στα εκτός έστηναν… λεωφορείο μπροστά στο τέρμα τους κι έπαιζαν μόνο για την ισοπαλία. Αποφασίστηκε η εντός έδρας νίκη να δίνει δύο βαθμούς και η εκτός έδρας νίκη τρεις, ώστε να τους… πείσει να παίξουν επιθετικά και μακριά από το σπίτι τους. Καταργήθηκε μετά από έναν χρόνο μετά από αφόρητες διαμαρτυρίες συλλόγων που στη συνολική βαθμολογία είχαν τέσσερις και πέντε νίκες παραπάνω, όμως έβλεπαν την πλάτη ομάδων που δεν είχαν την ίδια αποτελεσματικότητα.

Πλάγια άουτ με το πόδι: Δεν έχει εφαρμοστεί κάπου επισήμως ο κανονισμός, αν και… γυροφέρνει στο μυαλό πολλών, προφανώς για να αυξήσει τον αριθμό των στημένων φάσεων, άρα και των κινδύνων για τους τερματοφύλακες. Μόνο σε κάποια φιλικά έχει εφαρμοστεί, πάντως και μ’ αυτόν τον κανονισμό δεν έχει αυξηθεί ο αριθμός των τερμάτων. Κυριότερος υποστηρικτής του πλάγιου άουτ με το πόδι φέρεται να είναι ο προπονητής της Άρσεναλ Αρσέν Βενγκέρ.

Με τα χέρια ως το κέντρο: Στα χαρτιά έχει μείνει κι αυτός ο κανονισμός, που θα επέτρεπε στον γκολκίπερ να πιάνει τη μπάλα κι εκτός περιοχής και να τη μεταφέρει με τα χέρια μέχρι το δικό του μισό του γηπέδου. Αναμφισβήτητα μια τέτοια αλλαγή θα αναβάθμιζε το ρόλο του τερματοφύλακα, καθώς θα τον έκανε βασικό στοιχείο της ανάπτυξης του ματς, αλλά θα έβλαπτε την εικόνα του ποδοσφαίρου που όλοι γνωρίσαμε. Κάποιες ερασιτεχνικές αγγλικές λίγκες θέλησαν να το εφαρμόσουν πριν από πέντε-έξι χρόνια, αλλά χωρίς συνέχεια.

Αργύρης Παγαρτάνης 
(Δημοσιεύτηκε στη Live Spoprt της Κυριακής)