Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου 2014

Η «φιλολαϊκή» ιστορία και ο Δεκέμβρης του 2014

Η ΦΙΛΟΛΑΟΥ, Η «ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ» ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΙΔΗΣ 

Για «Βρετανούς και συνεργάτες των Ναζί μαζί», έγραψε προ ημερών η βρετανική The Guardian. «Τα Δεκεμβριανά: Νίκη της Δημοκρατίας ενάντια στον Ολοκληρωτισμό», απεφάνθη -κι έγινε viral (όχι, πάντως, όσο η προηγούμενη ανάρτησή της περί μη νεκρών στο Πολυτεχνείο)- η Έλλη Παπαγγελή, η τρομερή ενζενί της ΟΝΝΕΔ, της οποίας η σελίδα στο Facebook έχει τόσους φαν, που σε πληθυσμό υπερβαίνουν το… Αίγιο! Ας διαλέξει ο καθένας όποια κατεύθυνση ιστορικής αποτίμησης εκείνης της περιόδου γουστάρει, είτε κάποια απ’ αυτές τις δύο είτε από το πλήθος των παραλλαγών τους (ων ουκ έστιν αριθμός κειμένων για το Δεκέμβρη του 1944). Αυτό που ξέρω εγώ είναι ότι 70 χρόνια μετά, η… Φιλολάου είναι στη θέση της. Πρόκειται για το δρόμο που περιγράφεται ως η κόκκινη γραμμή στην εμπόλεμη ζώνη των ανατολικών συνοικιών, οι οποίες είχαν την τιμητική τους τότε, λόγω της κοινωνικής τους σύνθεσης (μεγάλος αριθμός προσφύγων σε Καισαριανή, Βύρωνα, Υμηττό, κ.λπ.) και μεγαλύτερη δυνατότητα διαφυγής των ενόπλων από τον αστικό ιστό, χάρη στη γειτνίαση με το βουνό). +/- Δείτε τη συνέχεια

Η Φιλολάου, η οποία αρχίζει στην Καισαριανή και κατεβαίνει ώς τον Νέο Κόσμο (ως οδός Κάρπου στην απόληξή της), ήταν –λέει- το όριο. Στα ανατολικά της, το εαμοκρατούμενο τμήμα. Στα δυτικά της, το άλλο. Εγώ έτυχε να γεννηθώ, πολλά χρόνια αργότερα, στα δυτικά της. Στο Παγκράτι. Κατά σύμπτωση, σε απόσταση μερικών μέτρων από το σπίτι των διαβόητων Παπαγιώργηδων, μίας οικογένειας στρατιωτικών. Που είχαν συγκροτήσει ταγματασφαλίτικη ομάδα, κατατρομοκρατώντας την περιοχή, και στο τέλος τον αρχηγό τους, Νίκο Παπαγεωργίου, τον «καθάρισε» η ΟΠΛΑ.

Προτού καλά – καλά περπατήσω, μετακομίσαμε ανατολικά της Φιλολάου. Και μολονότι η οικογενειακή στέγη παρέμεινε για πάντα στην ανατολική όχθη, το πέρα – δώθε συνεχίστηκε: έξι χρόνια Δημοτικό στον Βύρωνα, όμως για Γυμνάσιο και Λύκειο δυτικά της Φιλολάου. Ώσπου ήρθε σε κάποια ηλικία, όπως συμβαίνει με όλους, η ώρα να συναρθρωθούν οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις (καμία σχέση, βέβαια, με δεκεμβριανές εχθροπραξίες), οι επιρροές –οικογενειακές και λοιπές- και η προσωπική ιδιοσυστασία. Και συναρθρώθηκαν. Πολιτική ταυτότητα το λένε αυτό. Από τα διαφορετικά ιστορικά φορτία εκατέρωθεν της Φιλολάου, έπρεπε να διαλέξω: το «εκ δυσμών» ή το «εξ ανατολών». Και διάλεξα.

Έτσι, αν και -χρόνια τώρα- δεν κατοικώ στην Ανατολική Αθήνα, εντούτοις η Φιλολάου δεν γίνεται να φύγει από τη ζωή, ούτε τη δική μου ούτε κανενός. Όχι με την κυριολεκτική / γεωγραφική της έννοια, ούτε –φυσικά- ως φαντασίωση ενός νέου ’44 με φυσεκλίκια και Σπιτφάιρ, αλλά ως νοητό σύνορο ιδεολογικών όχθεων.

Χρησιμεύει και ως τεστ αυτοκαθορισμού κι αυτοκριτικής: ανεκτικός έως ερωτοτροπών με μια εξουσία με ακροδεξιές εκφύσεις ή με στοιχειώδη θέση άμυνας απέναντί της; Αυτή, εν τέλει, είναι και η απάντηση στο αν -στο θέμα των ημερών, που συμπίπτει με την επέτειο των Δεκεμβριανών- είμαι με την πλευρά (της ικανοποίησης του αιτήματος του απεργού πείνας) Ρωμανού ή με τον Αθανασίου.

ΥΓ.: Δεν πάνε πολλά χρόνια που έμαθα ότι επί της Φιλολάου –στο ύψος της Γούβας- βρισκόταν, λέει, το πατρικό του Νίκου Μιχαλολιάκου. Να υποθέσω ότι επειδή ήταν και παραμένει σημαντική οδική αρτηρία με ασταμάτητη κίνηση αυτοκινήτων, ο εν λόγω δεν μπορούσε μικρός να κατέβει στο δρόμο να παίξει μπάλα, όπως τα φυσιολογικά παιδάκια; Έτσι, περνούσε τις ώρες του βλέποντας ελληνικές ταινίες με τον Γιώργο Μούτσιο και τον Αρτέμη Μάτσα;

(Τη φωτογραφία πήραμε από το zografoublogs.blogspot.com και περιγράφεται ως μπλόκο στη διασταύρωση των οδών Χρεμωνίδου και Φιλολάου)