Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2014

Tο πιο συγκλονιστικό τρίλεπτο στην ιστορία του ποδοσφαίρου

ΟΤΑΝ ΠΕΛΕ ΚΑΙ ΓΚΑΡΙΝΤΣΑ... ΕΣΚΙΣΑΝ ΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΟΡΥΦΑΙΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ

Νία Ούλεβι, Γκέτεμποργκ, 15 Ιουνίου 1958 

Ο Βισέντε Φεόλα και ο Ζοάο Καρβαλιάες είχαν απομονωθεί σε μία γωνία των αποδυτηρίων πριν το αποφασιστικό ματς της Βραζιλίας με τη Σοβιετική Ενωση, στο οποίο θα κρινόταν η πρόκριση στα προημιτελικά του Μουντιάλ. Μιλούσαν χαμηλόφωνα, αλλά χειρονομούσαν έντονα. Διαφωνούσαν. Οι ποδοσφαιριστές παρακολουθούσαν αμίλητοι, είχαν καταλάβει την αιτία. Στην ενδεκάδα, που είχε ανακοινώσει πριν λίγο ο Φεόλα, είχε κάνει τρεις αλλαγές, σε σχέση με αυτήν που παρέταξε τέσσερις μέρες πριν, εναντίον της Αγγλίας. Η διαφωνία του προπονητή με τον επίσημο ψυχολόγο της ομάδας ήταν στους δύο από τους τρεις. Τον νεαρούλη Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο, που τον φώναζαν με το ακατανόητο παρατσούκλι Πελέ, και τον Μανουέλ Φρανσίσκο ντος Σάντος, που είχε το παρατσούκλι Γκαρίντσα -το όνομα δηλαδή ενός μικρού κι ασθενικού πουλιού. +/- Δείτε τη συνέχεια

Ο Καρβαλιάες, διευθυντής στο ινστιτούτο ψυχολογίας του πανεπιστημίου του Σάο Πάουλο κι ένας από τους πιο διακεκριμένους ψυχολόγους της Βραζιλίας, ήταν ο πρώτος επιστήμονας αυτού του κλάδου που ασχολήθηκε με τα σπορ, ώστε να εξηγήσει γιατί η εθνική ποδοσφαιρική ομάδα αποτύγχανε σχεδόν πάντα στους κρίσιμους αγώνες. Είχαν αναπτυχθεί διάφοροι μύθοι, ότι οι παίκτες δεν είχαν τη νοοτροπία του νικητή, ότι οι μαύροι είχαν πιο εύθραυστη ψυχολογία και δεν άντεχαν την πίεση…

Πελέ, Γκαρίντσα
Πριν λίγους μήνες ο Ζοάο Χαβελάνζε είχε αναλάβει πρόεδρος της βραζιλιάνικης ομοσπονδίας ποδοσφαίρου και ανέθεσε στον πετυχημένο μπίζνεσμαν Πάουλο Μασάδο ντε Καρβάλιο να προετοιμάσει την αποστολή. Αυτός απευθύνθηκε στον Καρβαλιάες και του ζήτησε να προετοιμάσει τους παίκτες, ενόψει του Μουντιάλ της Σουηδίας. Στρώθηκε στη δουλειά αμέσως ο Καρβαλιάες, κάλεσε και συναδέλφους του από άλλα πανεπιστήμια κι ετοίμασε μια σειρά από τεστ, στα οποία υπέβαλε όλους τους ποδοσφαιριστές και στη συνέχεια παρουσίασε στον προπονητή, Φεόλα, τα αποτελέσματά του.

Ο Γκαρίντσα δεν ήξερε να γράψει σωστά ούτε το επάγγελμά του (έγραψε «Atreta» αντί «Atleta»). Στο ψυχολογικό τεστ βαθμολογήθηκε με 38, με άριστα το 123. Στα τεστ ευφυΐας, στα οποία υποβάλλονταν οι αξιωματικοί του στρατού, ήταν μακράν ο χειρότερος της ομάδας. Η άποψη του Καρβαλιάες ήταν ότι αν συμπεριλαμβανόταν στην αποστολή «θα έφερνε την καταστροφή».

Βραζιλία, 1958
Για τον Πελέ, ο Καρβαλιάες επέμενε ότι ήταν «πολύ μικρός για τέτοια ευθύνη», δεν είχε κλείσει καν τα 18 του χρόνια, και η ψυχολογία του ήταν «βρεφική». Ο Φεόλα, παρ’ όλες τις τεχνικές αντιρρήσεις, πήρε μαζί του στην τελική αποστολή και τους δύο, αλλά δεν τους εμπιστευόταν. Ο Πελέ παραπονιόταν ότι είχε έναν τραυματισμό στο πόδι, αλλά ο ψυχολόγος επέμενε ότι το παιδί δεν ήταν τραυματίας, απλά αγχωνόταν με την ευθύνη!

Ο Γκαρίντσα είχε δικαιώσει τον Καρβαλιάες σ’ ένα φιλικό προετοιμασίας της Βραζιλίας με την ιταλική Μίλαν, λίγο πριν την έναρξη του Μουντιάλ, όταν πέρασε πέντε παίκτες και τον τερματοφύλακα κι αντί να σπρώξει τη μπάλα στα δίχτυα περίμενε επιδεικτικά να επιστρέψουν οι αμυντικοί για να τους ντριμπλάρει και πάλι! Το περιστατικό θεωρήθηκε ο ορισμός της επιπολαιότητας… Η Βραζιλία, όμως, παρά το ότι δεν είχε χάσει ως τώρα στη διοργάνωση (νίκη 3-0 επί της Αυστρίας στην πρεμιέρα και 0-0 με την Αγγλία) ούτε καν είχε εξασφαλίσει την πρόκριση και έδειχνε να έχει προβλήματα σε έναν τομέα που ποτέ δεν ανησυχούσε: Στη δημιουργία και το τελείωμα των φάσεων.


Πελέ, Γκαρίντσα
Ο Φεόλα αποφάσισε να γράψει στα παλιά του παπούτσια τις επιστημονικές αναλύσεις και να λειτουργήσει ως άνθρωπος του ποδοσφαίρου. Ο Πελέ κι ο Γκαρίντσα θα έπαιζαν κι ο ίδιος θα έπαιρνε την ευθύνη. Τέλος. Δικαιώθηκε γρήγορα. Στο πρώτο μόλις λεπτό ο Γκαρίντσα σημάδεψε το δοκάρι του Γιασίν. Στο δεύτερο λεπτό είχε δοκάρι ο Πελέ. Στο τρίτο λεπτό μετά από κάθετη πάσα του Πελέ ο σέντερ φορ Βαβά έγραψε το 1-0. Οι εφημερίδες το χαρακτήρισαν «το πιο συγκλονιστικό τρίλεπτο στην ιστορία του ποδοσφαίρου».

Οι εμπνεύσεις και η δύναμη του Πελέ, σε συνδυασμό με τις απίστευτες κινήσεις και ντρίμπλες του Γκαρίντσα, μάγεψαν τον κόσμο. Η Βραζιλία νίκησε με 2-0 και προκρίθηκε πρώτη στον όμιλο για τα προημιτελικά. Ηταν η πρώτη φορά που Πελέ και Γκαρίντσα έπαιξαν μαζί στην εθνική. Και αυτή, αλλά και τις 49 που ακολούθησαν, η ομάδα δεν εγκατέλειψε ποτέ το γήπεδο ηττημένη. Ο Καρβαλιάες έμεινε στην ιστορία για τις άστοχες προβλέψεις του, όμως σήμερα το πρωτοποριακό του έργο αναγνωρίζεται σε όλη τη Βραζιλία.

(Μία από τις 218 ιστορίες για το Παγκόσμιο Κύπελλο που διηγείται ο Αργύρης Παγαρτάνης στο βιβλίο του «Το Μυθιστόρημα του Μουντιάλ» που κυκλοφορεί. Μάθετε πού διατίθεται, στο τηλέφωνο 211.7205700).